عبد الحسين نوايى
5
دولتهاى ايران از آغاز مشروطيت تا اولتيماتم ( فارسى )
كابينهء ميرزا نصر الله خان مشير الدوله فرمان مشروطيت ايران در تاريخ چهاردهم جمادى الثانى سال 1324 هجرى قمرى به صحهء مظفر الدين شاه رسيد و روز يكشنبه 18 شعبان نخستين مجلس شوراى ملى ايران در عمارت گلستان رسما به توسط آن پادشاه افتتاح شد . روز بعد يعنى دوشنبه 19 شعبان نمايندگان نخستين جلسهء مجلس را برپا كردند و صنيع الدوله را به رياست مجلس و وثوق الدوله را به سمت نايبرئيس اول و امين الضرب را به سمت نايبرئيس دوم انتخاب كردند . نخستين اقدام مجلس اول تنظيم نظامنامهء داخلى مجلس بود كه تا روز 29 شعبان تنظيم و تصويب آن به طول انجاميد . پس از آن مجلس با شور و حرارتى بىمانند كه بعدها در دورههاى قانونگذارى ايران نظير آن ديده نشده به انجام وظايف و تكاليف مهم خود كه تنظيم و تدوين قانون اساسى و درحقيقت خلق و ايجاد مشروطيت ايران بود پرداخت كه شرح جزئيات آن از موضوع اين رشته مقالات كه تاريخ مختصر دولتهاى مشروطهء ايران است خارج مىباشد . اولين وزيرى كه به مجلس آمد چون از طرفى هنوز قانون اساسى نوشته نشده بود و حدود وظايف و مسئوليت