عبد الحسين نوايى

41

دولتهاى ايران از آغاز مشروطيت تا اولتيماتم ( فارسى )

در خراسان اقدامات بسيارى بر ضد مشروطيت نموده بود ، عهده‌دار مقام وزارت داخله بود . روز يكشنبه 13 محرم ، سيد حسن تقىزاده در مجلس زبان به انتقاد از وزير - داخله و اقدامات او گشود و چون آصف الدوله به قوام الملك شيرازى اجازه داده بود كه از تهران به فارس بازگردد ، همين موضوع را مورد بحث قرار داده گفت : آصف الدوله قوام الملك را به فارس فرستاد كه بار ديگر خون اهالى فارس را بخورد و پيشنهاد نمود كه مجلس سلب اعتماد خود را نسبت به وزير داخله اعلام دارد . در اين باب رأى گرفته شد و تصويب گرديد و مجلس عدم اعتماد خود را نسبت به وزير داخله اعلام كرد و روز 15 محرم نظام السلطنه رئيس الوزراء نامه‌اى به مجلس نوشت و اطلاع داد كه ، تا انتخاب وزير داخله ، امور آن وزارتخانه را خود او اداره خواهد كرد . بمب انداختن به كالسكهء محمد على شاه محمد على شاه ، پس از پادرميانى عضد الملك و شعاع السلطنه ، رفتار بهترى با مجلس پيش گرفته بود و از هرپيش‌آمدى براى ابراز علاقهء خود به مجلس استفاده مىكرد . چنان‌كه روز 24 محرم ، پس از آنكه قانون انطباعات را كه در جلسه 5 محرم مجلس شور آن پايان يافته و به تصويب رسيده بود امضا كرد ، نامهء تشكر - آميزى به مجلس فرستاد و از مساعى نمايندگان قدردانى نمود . ولى روز بعد ( 25 محرم ) واقعه‌اى در تهران روى داد كه براى هميشه به آن دوستى خاتمه داد و بار ديگر موجب مبارزه بين مجلس و محمد على شاه شد و سرانجام به توپ بستن مجلس منجر گرديد . شرح واقعه روز جمعه 25 محرم هنگام عصر محمد على شاه به عزم شكار قصد خارج شدن