عبد الحسين نوايى

133

دولتهاى ايران از آغاز مشروطيت تا اولتيماتم ( فارسى )

كابينهء ناصر الملك ( به كفالت سعد الدوله ) اوضاع جنگ تبريز و فشار دولت روس و انگليس براى اعادهء مشروطيت و صدور فرمان انتخابات محمد على شاه را مجبور كرد كه براى تهيهء مقدمات اين كار و دلجوئى عناصر آزاديخواه كابينهء مشير السلطنه را معزول نمايد و كابينه‌اى به - رياست ناصر الملك روى كار آورد . ولى ناصر الملك كه در آن هنگام در اروپا بود ، چون اطمينان به قول و فعل شاه نداشت از مراجعت ابا نمود . و ميرزا جواد خان سعد الدوله وزير خارجه به كفالت رياست وزراء منصوب شد هيئت دولت عبارت بود : از عبد الحسين ميرزا فرمان‌فرما وزير داخله ، سعد الدوله وزير خارجه ، مستوفى - الممالك وزير جنگ ، حاجى ميرزا عبد اللّه خان قراگزلو اميرنظام وزير ماليه و مشير الدوله وزير عدليه ، مؤتمن الملك وزير معارف ، حسينقلى خان مخبر الدوله وزير پست و تلگراف ، ميرزا نظام مهندس الممالك وزير فوائد عامه . سعد الدوله را كم‌وبيش همه مىشناسند . وى از كسانى است كه در سال 1288 به تفليس براى تحصيل رفته و بعد در تلگرافخانه مشغول شده و سپس به وزارت تجارت رسيده بود . وى ابتدا علىرغم عين الدوله به خشونت رفتار علاء الدوله در مورد چوب بستن تجار اعتراض كرد و عين الدوله هم او را گرفته به يزد تبعيد نمود .