عبد الحسين نوايى
100
دولتهاى ايران از آغاز مشروطيت تا اولتيماتم ( فارسى )
مقالهء تايمز بر ضد آزاديخواهان فعاليتهاى شديد به نفع مشروطهء ايران ، چه در پارلمان چه در روزنامهها ، جريان داشت . تا اينكه يكباره در روزنامهء تايمز كه براون در حق آن مىگفت « عجلا جسدا له خوار » مقالهاى مشعر بر مخالفت با ايرانيان منتشر شد . تقريبا بدين مضمون كه « پناهندگان ايرانى موجب اغفال وكلاى ما شدهاند و وكلاى پارلمان ما هم قيافهء ضد روسى خود را در زير نقاب ايراندوستى پنهان نمودهاند . آنچه راجع به ايران گفته مىشود جزء افسانهء پريان است » . بعد خواهيم گفت كه اين مقاله را كه نوشته بود . مستر لينچ ، پس از انتشار اين مقاله ، تقىزاده را به وسيلهء تلفن از كمبريج به لندن دعوت كرد و كميته دوباره دلائل نهگانه را مورد مطالعه قرار داد و بنا به عادت انگليسها كه از ميان صد دليل به قويترين آنها اكتفا مىكنند تا مبادا ضعف يكى از دلائل موجب ضعف كليهء آنها بشود دو دليل را كنار گذاشته بقيه را مطمئن دانسته و مقالهاى در جواب تايمز فرستاد . پروفسور براون هم از روى مطالب مندرجه در شمارههاى سابق تايمز مقالهء مفصلى ترتيب داد و از زبان آن روزنامه دخالت روسها را در اين قضايا ثابت كرد . روزنامهء تايمز هم بهزودى اين مقالات را چاپ نمود . براون خود به تشكيل كلوبى به نام پرشيا سوسايتى دست زد . نطقهاى پر - حرارتى در اين انجمن به نفع ايران ايراد شد و دفترى هم در مدخل كلوب گذاشته بودند كه علاقمندان به آزادى چنانچه نسبت به ايران احساس تعلقى مىكنند نام خود را در آن دفتر ثبت كنند .