سيسيل جان ادموندز / بارون دوبد / ولادمير مينورسكى ( مترجم : اسكندر بهاروند و ليلى بختيارى )
42
دو سفرنامه درباره لرستان ( ورساله لرستان ولرها " مينورسكى " ) ( فارسى )
هفتمين اتابك لرستان نصرت الدين احمد ( 695 تا 730 يا 733 هجرى ) برادر افراسياب است كه بيشتر عمر خود را در دربار ايلخانان گذرانده بود . بنابروايت مجمع الانساب و حمد الله مستوفى او آداب مغول را در لرستان مرسوم ساخت . حمد الله مستوفى تدبير ادارى وى را كه جبران معايب و خسارات زمان افراسياب بوده ستوده است . نصرت الدين احمد شخصى دانشپرور بود و كتابهائى نظير تاريخ المعجم فى احوال ملوك العجم تأليف فضل الله قزوينى و كتاب مجمع الانساب ( كه به او لقب پير داده است ) بوى اهداء شدهاند . بقول ابن بطوطه اين حكمران در حدود صد و شصت مدرسه بنا نهاده بود كه چهل و چهار باب از آنها در ايذه بود . همچنين اين اتابك در دل كوهها جادههائى درست كرده بود . بعد از نصرت الدين احمد پسرش ركن الدين يوسف شاه ( 733 - 740 ) بعنوان هشتمين اتابك بجاى وى نشست و او نيز شخص عادلى بود . قلمرو وى از بصره و خوزستان تا لالموستان ( ؟ ) و فيروزان بود . جسد او در مدرسه ركنآباد دفن شده است . پس از ركن الدين يوسف شاه پسرش ( بقول ابن بطوطه برادرش بود ) كه مظفر الدين افراسياب دوم نام داشت بعنوان نهمين اتابك به حكمرانى پرداخت . در زمان اين اتابك بود كه ابن بطوطه از راه ماجول رامهرمز ، شوشتر ( تستر ) به ايذه ( مالمير ) پايتخت اتابكان سفر كرد . ابن بطوطه هنگام مرگ و دفن پسر اتابك ، شاهد آداب و رسوم لرها بود 85 . قلمرو اين اتابك شامل منطقه بين شوشتر تاگريواخ ( قهفرخ كنونى واقع در چهارمحال در غرب فيروزان ) بوده است . مدت ده روزى كه ابن بطوطه فاصله بين شوشتر و قهفرخ را طى ميكرده هر شب را در يك مدرسه ميخوابيد . بقول حمد الله مستوفى در همين زمان ناحيه جابلاق ( به نظر ميرسد منطقه شمال شرقى لرستان واقع در غرب گلپايگان باشد ) نيز جزء قلمرو اين اتابك بوده است . مرحله بعدى از تاريخ اتابكان تا حدى مبهم است . بقول نويسنده گمنام تاريخ ميرزا اسكندر ، پس از افراسياب جانشينى او به پسرش نور الورد ( غنچهگل ) رسيد كه از تاريخ 736 ( ؟ )