سيسيل جان ادموندز / بارون دوبد / ولادمير مينورسكى ( مترجم : اسكندر بهاروند و ليلى بختيارى )
37
دو سفرنامه درباره لرستان ( ورساله لرستان ولرها " مينورسكى " ) ( فارسى )
و جنگ درگرفت ، كه در نتيجه عليمردانخان و ياران او كه تعدادى از آنها از طوايف كلهر و زنگنه بودند در سال 1752 ميلادى از كريم خان شكست خوردند . پس از اين واقعه عليمردانخان به طرف بغداد گريخت ولى بدست يكنفر كشته شد ( ر ك : كتاب ملكم جلد دوم ص 61 ، همر جلد چهارم ص 477 و 475 ، كتاب سكههاى پادشاهان ايران بقلم پل ص 35 ، و همچنين كتاب ايران و ايرانيان بقلم لردكرزن جلد دوم ص 289 ) . كريمخان زند اصلا لك بوده و از طايفه توشمال زند مىباشد كه در حوالى لرستان فيلى مستقر شده بود . در سال 1200 هجرى ( 1785 ميلادى ) وقتى جعفر خان زند از شيراز عقبنشينى كرد عدهاى از لرها و تركها طرفدار عليمراد خان بختيارى بوى پيوستند ولى به زودى شهر به تصرف آقا محمد خان قاجار درآمد . آقا محمد خان فرصت را غنيمت شمرده و به بختياريها حمله كرد ( ر ك : ص 29 تاريخ زنديه بقلم عبد الكريم شيرازى باهتمام بير 72 ، و كتاب ملكم جلد دوم ص 179 ) . در مدت يك قرن و نيم كه قاجار بر ايران حكومت ميكردند نتوانستند بطور كامل سرزمين لرهاى بختيارى را تحت سلطه خود درآورند 73 . لردكرزن خلاصهاى از تاريخ بختيارى را در قرن نوزدهم در فصل 24 از كتاب خود آورده است . ابتدا خانواده كيانرسى Kunursi كه از نسل برادر عليمردانخان ( كه در بالا ذكر شد ) روى كار آمدند . ولى سرانجام در سال 1841 منوچهر خان معتمد الدوله 74 حاكم اصفهان ، كه نام حقيقى او نيكلايف و اصلا ارمنى و اهل تفليس بود بر عليه اين خانواده به قشونكشى پرداخت ، و سرانجام به حكومت محمد تقى خان ايلخانى چهارلنگ خاتمه داد 75 . در حدود سال 1850 خانواده بختيارىوند يا بهداروند هفتلنگ كه گفته مىشود از نسل چوپانى بودهاند كه پاپى نام داشته است روى كار آمده 76 . با اينكه در سال 1882 بدستور شاهزاده ظل السلطان حسينقلى خان ايلخانى بقتل رسيد با اين حال اين خانواده توانست موقعيت و ثروت خود را حفظ كند . بختياريها در انقلاب مشروطيت ايران نقش بسيار مهمى را بازى كردند كه در نتيجه در سال 1909 بحكومت مستبد محمد عليشاه