سيسيل جان ادموندز / بارون دوبد / ولادمير مينورسكى ( مترجم : اسكندر بهاروند و ليلى بختيارى )
33
دو سفرنامه درباره لرستان ( ورساله لرستان ولرها " مينورسكى " ) ( فارسى )
نام سيف الدين ماكان كه خانواده او حتى در دوران ساسانيان در اين منطقه متنفذ بودهاند ، خانواده سيف الدين از طايفه روزبهانى بود كه تاريخ گزيده آن را جزء طوايف لر ذكر نموده است ، بقيه طوايف لر بوسيله شاهزادگان لر ( مستقل از شولها ) اداره مىشد . چنانكه لر بزرگ را بدرنامى و لر كوچك را برادر او منصور اداره مىكرد . تاريخ فرمانروايى اين دو برادر را نمىتوان به طور يقين ذكر كرد ، بعد از پدر جانشينى او به نوهاش كه ناصر الدين محمد بن خليل نام داشت تفويض شد ( بنا به روايت مجمع الانساب ناصر الدين خواهرزاده اورنگ پسر هلال بوده است ) ، ناصر الدين به وسيله فضلويهها كه اصلا كرد بودند و سلسله اتابك لر بزرگ را تشكيل دادند از كار بر كنار شد . فضلاوى براى فرمانروايى خود متكى به طوايفى بود كه از خارج به لرستان مهاجرت كرده بودند ، فضلاوىها پس از بر كنار كردن ناصر الدين ، شولها را نيز بيرون راندند . اما راجع به منصور برادر بدر كه حاكم لرستان كوچك بود هيچگونه اطلاعى نداريم . طوايف لر كوچك مستقيما زير نظر خلفاى اسلام اداره مىشدند و قسمت شمال اين منطقه همواره مورد هجوم قرار مىگرفت . مؤسس لر كوچك قبل از آنكه به اتابكى برسد ( 580 هجرى ) حريف خود را كه سرخاب عيار نام داشت از ميان برداشت . تاريخ هر دو اتابك ( لر كوچك و لر بزرگ ) سراسر توأم با كينهجوئى ، قتل و كشتار مىباشد ، ولى در دوران فرمانروايى آنها لرستان كاملا آباد بوده است . اتابكان در آبادى سرزمين خود كوشيدند و پلها و مدرسهها ساختند ( ابن بطوطه ) و آسايش اهالى را فراهم كرده بودند ( نقل از تاريخ گزيده ص 550 ) . مالياتى كه هر يك از دو اتابك مىگرفتند در حدود يك ميليون دينار تخمين زده شده است كه از اين مبلغ فقط 91000 دينار به خزانه حكمران مغول تحويل مىدادند ( نزهة القلوب ص 70 ) . در فاصله بين حكومت مغول و تيموريان ، اتابكان تا حدى تابع آل مظفر بودند . در سالهاى 788 و 795 تيمور ( گوركان ) سرزمين لر كوچك را به باد غارت داد ولى با رؤساى لر بزرگ