و جنوبى در نزديكى تنگ كلهر رود كشكان را تشكيل مىدهد كه بستر آن به سوى جنوب غربى است . در فاصله‌اى دور تر در نزديكى افرينه آب‌هاى كوگان ، و طائى كه از كوه هفتاد پهلو ( هشتاد پهلو ) و سراشيبى قسمت شمالى كوه گرد سرچشمه ميگيرند به كشكان مىپيوندند . اندكى پائين‌تر ماديان رود نيز از سوى غرب به كشكان مىريزد و سرانجام اين رود در محل پل گاميشو به كرخه مىپيوندد . به غير از رود كشكان رودهاى فرعى كوچكترى در مشرق پل گاميشو به كرخه ميريزد كه عبارتند از آب تنك فنى ، آب للم و آب زال . آب زال كه شاخهء آن آب اناركى ( ؟ ) است از كوه گرد سرچشمه ميگيرد . آگاهى ما از كناره راست رود دز بسيار اندك است . بالارود و قيرآب كه سرچشمه آنها در فاصله نسبتا زياد در سمت شمال قرار دارد در غرب رود در جريان هستند . آب بالارود در فاصله بين دزفول و شوش به رود دز ميريزد . رود كول آب ( ؟ ) كه از منگره سرچشمه ميگيرد به علت قله‌هاى بلندى كه چونان باروئى دو سوى آن را فرو گرفته باعث شده كه حوضه رود بالارود از رود زال جدا شود . دشت صحراى لوركه در شمال دزفول و در جنوب قيرآب قرار دارد در قديم كاملا پارياب بوده است . در قيرآب دو چشمهء نفت وجود دارد كه از ديرباز ساكنان آنجا با آن آشنائى داشته‌اند . احتمالا قيرآب همان محلى است كه داريوش دسته‌اى از يونانيان را در آنجا اسكان داده بود ( ر ك : ريتر 9 جلد نهم ص 201 ) . در قسمت داخلى لرستان سلسله كوههائى وجود دارد كه از سوى شمال غربى به جنوب شرقى امتداد يافته‌اند ( جهت اين كوهها با ساير كوههاى ايران يكسان است ) . اين كوهها در امتداد هم است و ارتفاع برخى از آنها تا 9000 پا مىرسد . لرستان در روزگار باستان مناطقى كه امروزه لرها در آن بسر مىبرند مدتها پيش از كوچ ايرانيان مسكون بوده است 10 . اين مناطق دور از دسترس آشورىها و بيشتر زير نفوذ ايلاميان بوده است . در شوش كه