تقريبا در گذرگاه كوههاى لر كوچك ( لرستان فعلى ) قرار دارد آثارى بدست آمده كه نشان ميدهد اين شهر در حدود 3000 سال پيش از ميلاد آبادان بوده است . خالصترين آثارى كه از فرهنگ محلى بجا مانده بيشتر در جنوب شرقى اين منطقه است . همانطور كه اتابكان لر بزرگ ، ايذه ( مالمير ) را به پايتختى خود انتخاب كرده بودند يقينا در كهن‌ترين روزگاران فرمانروايان لرستان يعنى پادشاهان اياپير 11 ( يا هيپريتى ؟ ) صرفنظر از ارتباطى كه با شوش داشتند ، دست كم جلگه رود كارون را زير نفو گرفته بودند . آثار باستانى مالمير كه شامل كتيبه و حجارى است مربوط به تمدن بوميان اين سرزمين يعنى ايلاميان است و ربطى به ساميها ندارد . ( ر ك : دوبد ، لايارد ، ژاكويه ، هوسنيك 12 ( ص 132 - 143 از كتاب مأموريت به ايران - تأليف دومرگان ) . اكتشافات اخير هرتسفلد 13 در منطقه ممسنى شامل حجارى و لوحه‌هاى گلى ، داراى نوشتهء ايلامى مربوط به 1000 تا 1500 سال قبل از ميلاد است . اين نشانه‌ها روشنگر آنست كه تا چه حد ايلاميان در دل كوههاى لرستان نفوذ داشته‌اند . كهكيلويه كه بين سوزيان و پارس قرار دارد ممكن است همان منطقه ناشناخته انشان باشد كه نياكان كوروش بزرگ از آنجا برخاستند 14 . در منطقه باستانى جلگه كارون سفلى چندين جاى باستانى مانند سوسن ، لردگان ، و تپه‌هاى سلم ، تور و ايرج وجود دارد كه بقول لايارد و سوير هنوز ناشناخته مانده‌اند . بنا بروايت سوير آثار باستانى در قسمتهاى مرتفع بختيارى ناياب است . در منطقه پيشكوه ( لرستان فعلى ) بجز غار ( ميديان 15 ) در محل سدران واقع در ميان خرم‌آباد و منگره ، آثار چشمگير ساختمان‌هاى باستانى يافت نشده است 16 . نخستين ساكنان لرستان كاسىها بودند كه بابل را فتح كرده ميان سالهاى 1750 تا 1650 پيش از ميلاد بر آن سرزمين حكومت مىكرده‌اند 17 . هخامنشيان هنگام گذر از راه همدان - بابل كه از قلمرو كاستيها ميگذشت ناگزير بودند به كاستيها باج بپردازند . اين كوه‌نشينان بطور موقت بدست اسكندر سركوب شدند . بنا به گفته راولينسون ( Rawlinson انتىگون 18 در تعقيب ايومنس 19 از قلب