سيد على آل داوود
53
دو سفرنامه از جنوب ايران ( فارسى )
اللّه على نبينا و عليه السلام در آنجا مدفون و الحق روضهاى است از دار السلام و در عصرهاى شب جمعه خلايق راكبا ماشيا به عزم زيارت به مقبره مزبور مىروند و فضائى خوش و هوائى مهوش دارد رحمة اللّه على ساكنيهم و نائميهم ، انا للّه و انا اليه راجعون . * * * و اصل حومهء شيراز دشتى است وسيع الفضا و دهاتش بسيار و زراعتش بىشمار و جميع صحرا و آن دشت سبزهزار و موسم خزانش نمونه بهار همهجا فرش زمردى گسترده و بساط سبزه آراسته ، نكهتش چون نكهت بهشت بهجتانگيز و انفاسش چون انفاس عيسوى عشرتآميز . الحق هوايش رشك خلد برين و آبش غيرت ماء معين است . اما رعاياى اغلب دهات آنجا بواسطه عدم تسعير و برنيامدن از عهده حقوق ديوانى پراكنده و بعضى از دهات بىنسق مانده و عرض اين صحرا چهار فرسنگ و طولش شانزده فرسنگ است . و به فاصله يك فرسنگ [ و ] نيم از شهر سمت ميان جنوب و مشرق و به قدر چهل و پنج درجه ميل به مشرق درياى نمك است و در موسم زمستان آب تمامت كوهستان و اين دشت در آنجا جمع مىشود . و چون اين زمين شورهزار است آبش بسيار شور و نمك از آنجا حاصل مىشود و نمكش بسيار سفيد و لطيف و از جميع نمكهاى عالم برترى دارد . و عرض درياى مزبور دو فرسنگ و طولش سه فرسنگ و دورش شش فرسنگ است . و سمت ميان شمال و مغرب به قدر سى درجه ميل به مغرب به فاصله نيم فرسنگ از شهر باغات بسيار و بساتين بىشمار است كه به طول دو فرسنگ و عرضش يك فرسنگ است . و تمامت اشجار باغستان