سيد على آل داوود
36
دو سفرنامه از جنوب ايران ( فارسى )
و كل قراء مذكور حوالى قلعهء غازيان واقع است و قلعه غازيان جائى است عشرتآميز و مكانى است بهجتانگيز و جمعيت آنجا هفتاد خانوار است . و از سمت جنوب راهى است كه به مشهد ام النبى مىرود و به فاصله نيم فرسنگ از كاروانسرا از ميانه دو تپه بايد عبور نمود كه مشهور به دو كوهك اولند ، و به فاصله سه فرسنگ از كاروانسرا سمت ميان جنوب و مغرب رودخانهاى است موسوم به « قشلاق » كه بهطور مارپيچ از سمت شمال مىآيد و به جنوب مىرود . و طرف چپ رودخانه سمت شمال هفتاد و پنج درجه ميل به مغرب قلعهاى است مسمى به « مورچگان » « 1 » ، و سمت غربى قلعهء مزبور به طرف راست رودخانه قريهاى است موسوم به « دالونظر » ، و سمت شمال كاروانسرا شصت و پنج درجه ميل به مغرب چمن اسوپاس است ، كه در آنجا چشمههاى آب بسيار ، و مشهور است كه بهرام گور در شكارگاه متعاقب گورى شتافته هنگام تاختن در يكى از آن چشمهها افتاد و مفقود شد . و مسافت از قريهء « مهرآباد » تا كاروانسراى « دهبيد » نه فرسنگ تمام است . بعد از گذشتن پنج فرسنگ از قريهء مهرآباد صحراى بسيار صاف هموار غير ذى زرعى است كه در دهنه واقع است و چنان اين دهنه و راه وسيع است كه مىتوان افواج سرباز را دسته به دسته ستون ساخته گذرانيد . و ابتداى ورود در دهنه مساوى دو فرسنگ راه اندكى روى به فراز و دو فرسنگ ديگر اندكى روى به نشيب مىرود . و بعد از دخول در دهنهء مزبور به اندك فاصله رودخانه كوچكى است كه مسمى به « ارشق » است و دهنه مزبور موسوم به عقبه كشتى است . و مسطور است در تواريخ معتبره كه در عهد خاقان عليين آشيان شاه سلطان حسين
--> ( 1 ) . در نسخهء ملى : موچگان .