وقايع يوم دوم شهر مزبور [ ايزد خواست ] از ميامن الطاف خديو بىهمال و شاهنشاه ظفرمند بلند اقبال روحنا فداه از امين‌آباد حركت و روانه محال « ايزد خواست » و مسافت اين راه پنج فرسنگ تمام است . هرگاه شخص مسافرى كه غريب آن محال باشد و ايزدخواست را به ديده بصيرت نديده باشد ، هنگام رسيدن به حوالى قلعه به فاصله دو هزار ذرع ابدا مشخص آن نمىشود كه چه مكان و چگونه جائى است . به علت آنكه سواى بام خانه‌هاى واقعه در قلعه و امامزاده مسمى به « سيد على » كه در خارج قلعه است چيز ديگر به چشم نمىافتد . بعد از رسيدن و ملاحظه نمودن آن جاى و مكان بسيار غريب و عجيب البنيان به نظر جلوه و نهايت حيرت حاصل مىشود ، زيرا كه مشابهت دارد به جزيره كه ميانه دره و گود وسيعى واقع شده باشد و اصل اين قلعه تپه‌اى است سنگى كه خانه‌ها بر روى آن ساخته شده است و جميع خانه‌هاى آن قلعه را چهار طبقه بر روى هم ساخته‌اند . و اصل تركيب قلعه مزبور شباهت به جهاز و غراب « 1 » دارد به اين معنى كه طولش زياده از عرضش مىباشد و كشيده شده است . طولش از مشرق به مغرب و يك دروازه دارد كه به سمت غربى قلعه است و بايد از روى پل كوچكى داخل قلعه شد « 2 » ، و اختيار اين پل به دست ساكنان قلعه است كه به طور عاريت گذاشته ، شب‌هنگام او را كشيده و روز مىگذراند . و در حوالى قلعه مزبور رودخانه‌اى است كه مسمى به « چمر » است و قلعه به سمت چپ رودخانه واقع است ، و سرچشمه رودخانهء مزبور در

--> ( 1 ) . غراب : نوعى از كشتى مادى قديم كه به شكل غراب ساخته مىشده . ( 2 ) . داخل شد ( نسخهء مجلس ) .