راصدين قديم را مختصرا و رصد تحرير طوسى را مفصلا نيز نوشته شايد مقبول خاطر همايون گردد . اول كسى كه رصد بسته مشهورتر از اطيس حكيم است . بعضى گويند كه او ادريس پيغمبر است . نقشبندى صور چهل و هشت‌گانه از آثار طبع شريف اوست و بعضى نوشته‌اند اوّل رصدى كه بسته شد رصد طموخاريدس است در اسكندريه منطس ، و افطمس ، چنان‌كه در مجسطى مذكور است در انقلاب صيفى در مدينة الحكماء اتنيه « 1 » كه [ 5 ب ] دار الملك يونان است در سال سيصد و شانزده تاريخ بختنصرى رصد بسته . و بعد از آن ابرخس در اسكندريه رصد بسته تاريخ بختنصرى در پانصد و هشتاد و شش بود . پس از آن به دويست و چهل و چهار سال مالاناوس حكيم زيج جديد جامع را اختيار كرده . و بطلميوس در هشتصد و هشتاد بختنصرى در اسكندريه در زمان سلطنت شاپور رصد بسته و مجسطى را تصنيف كرده و پس از آن يحيى ابن ابى منصور در سنهء 1577 يكهزار و پانصد و هفتاد و هفت بختنصرى در شمّاسيه رصد بسته . و پانصد و هشتاد سال از رصد بطلميوس منقضى شد كه به حكم مأمون خليفهء عباسى محمد بن حاير خوافى و خالد مروزى و عيسى اسطرلابى و سنه بن على و يحيى بن ابى منصور و عباس بن سعيد جوهرى دمشق را انتخاب به جهت رصد نموده رصد بستند . و بعد از زيج مأمونى به صد و چهل و چهار سال زيج حاكمى به مصر و زيج ابن اعلم به بغداد بسته شد . و محمد بن على مكّى در يكهزار و پانصد و نود و نه [ 6 الف ] بختنصرى در نيشابور رصد بسته . و در سنهء 1607 يكهزار و ششصد و هفت بختنصرى محمد بن احمد بن

--> ( 1 ) . ( - آتن )