ايرج افشار
319
دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى )
بىذوقى از حيّز انتفاع انداختهاند . « 1 » در سفر اول وقتى كه به تماشاى چهلستون آمدم و اين وضع ناگوار را مشاهده كردم فورا به اركان حرب لشكر جنوب امر دادم به تعمير آن عمارت مشغول شود . در اين سفر ديدم كه رئيس اركان حرب اين لشكر جدّ مخصوص در اين كار به خرج داده و تمام نقوش را از زير گچ خارج كرده و آنها را به وضع خوشى تعمير نموده است و عجالة مركز اركان حرب لشكر هم در همين عمارت قرار دارد و كمكم چهلستون پيش مردم اصفهان به اركان حرب معروف مىشود . در ايوانهاى دو طرف تالار هم بعضى صورتها و مجالس نقاشى هست كه بعضى از آنها صورت امرا و نظاميان قرن هفدهم اروپاست و اين صور يا كار اروپائيانى است كه در آن ايام به اصفهان مىآمده و يا تقليدى است كه ايرانيها از روى كارهاى اروپائيان كردهاند و به همين جهت امتياز چندانى ندارند . « 2 » تالار چهلستون در ديوارهاى خود شش پردهء بزرگ نقاشى روغنى دارد كه بعضى از آنها از عهد [ 45 ] خود صفويّه و بعضى ديگر از ايام متأخر است . شش پردهء مزبور نقش وقايع ذيل باشد : 1 - مجلس پذيرايى شاه طهماسب اوّل از همايون شاه هندى 2 - مجلس پذيرايى شاه طهماسب اوّل از عبد المحمّد خان ازبك 3 - جنگ شاه اسمعيل اول با ازبكان 4 - جنگ شاه اسمعيل اول با عثمانى 5 - جنگ نادرشاه با محمّد شاه هندى 6 - بهترين اين نقوش كه كار همان دورهء صفويّه است دو ردهء اوّل يعنى پردههاى پذيرايى شاهانهء شاه طهماسب اوّل از همايون شاه هندى و عبد المحمّد خان ازبك است كه در نهايت قشنگى نقش شده و در هردو پادشاه و مهمان بر بساط عيش نشسته ، ساقيان به ريختن بادهء ناب و مطربان به ساختن چنگ و رباب مشغولاند . رامشگران و لوليان در رقصند و پادشاه و مهمان گرم تعارف و صحبت . عموم اهل
--> ( 1 ) . بر عبارت بعد قلم بطلان كشيده شده است . ( 2 ) . مطلبى تكرار شده است .