ايرج افشار

320

دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى )

مجلس به رسم آن زمان عمامه و دستار بر سر دارند ، غير از آن‌كه دستار پادشاه به زيور و جواهر مرصّع و آراسته است . امروز قلمكارسازان اصفهانى بعضى از همين نقوش چهل‌ستون بخصوص پرده‌هاى جنگى آن را تقليد كرده روى قلمكارهاى خود مىآورند و آن پارچه‌ها را كه از بهترين منسوجات وطنى است با نگاشتن اين نقشها بر آنها جالب‌تر مىكنند . ولى افسوس كه ديگر امروز اهالى از درست كردن آن قلمكارهاى عالى عهد صفويّه عاجزند و اين پارچه كه در آن ايام از بهترين تحفه‌هاى اصفهان و ايران بوده و اروپائيان مطلقا آن را ( La Perse ) يعنى ايرانى مىگفتند حاليه ديگر آن امتيازات هنرى قديم را ندارد . 12 - خيابان چهارباغ بعد از آن‌كه شاه عباس كبير در طرف مغرب ميدان عمارات دولتى خود را ساخت و امراى او نيز در امتداد آن باغها و عماراتى چند بنا كردند محلهء مغرب ميدان به محلهء دولت معروف گرديد و راهى از اين محله به طرف مغرب به سمت محلّات تازه وجود داشت كه آن را دروازه دولت مىخواندند و هنوز هم به همين اسم موسوم است . مجاور عمارات سلطنتى و جنب دروازه دولت قصرى سردر مانند وجود داشت مشتمل بر حجرات متعدّد و در و پنجره‌هاى ظريف كه آن را عمارت جهان‌نما مىخواندند . از آن جهت كه از آنجا عمارات سلطنتى و خيابان چهارباغ و غيره را به خوبى مىشد ديد و راه خيابان به عمارات سلطنتى بود و فقط شاه و اعضاى خانوادهء سلطنتى از آنجا رفت‌وآمد مىكردند . بقيهء مردم بايد از دروازه دولت عبور و مرور نمايند . از مقابل عمارت جهان‌نما تا زاينده‌رود شاه عباس كبير طرح خيابان وسيع طويلى ريخت كه هنوز هم موجود و به خيابان چهارباغ موسوم است و اين خيابان كه شمالى جنوبى و راه اصفهان به جلفاست در ايام آبادى اصفهان بهترين خيابانهاى ايران و يكى از معابر مصفّا و دلگشاى آن عصر و زمان بوده است . خيابان چهارباغ از دروازه دولت تا پاى پل زاينده‌رود يكهزار و پانصد الى دو