ايرج افشار

305

دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى )

مقابل آن بوده در قلهء كوه نزديك محل معبد ، عمارات ديگرى هم هست كه گويا منزل مغان و موبدان و آذروانان زردشتى بوده و جماعت مزبور در همان بناهاى بالاى كوه زندگانى و آتش مقدس را محافظت مىنمودند . بناى آتشكدهء مزبور معلوم نيست از كيست . زيرا كه به هيچ‌وجه آثار كتبى و نوشته در آن به‌نظر نرسيده . همين‌قدر مسلّم شده كه از ايام ساسانيان است و تا قرون سوم و چهارم هجرى هم داير بوده و زردشتيان در آنجا آتش مقدسى داشته‌اند . 3 - قلعهء طبرك ديگر از آثار تاريخى قديم اصفهان كه هنوز چيزى از آن برپاست قلعهء طبرك است كه خرابه‌هاى آن در محلهء پاقلعه قرار دارد . اين قلعه را به‌قول مشهور ركن الدولهء ديلمى ساخته و طبرك در آن ايام نام محله‌اى هم بوده است كه اين قلعه در آن قرار داشته و امير تيمور در موقع تسخير اصفهان و ورود به آن شهر در اين قلعه اقامت گرفته و بعدها صفويّه هم آن را تعمير نموده و آنجا را خزانه و جواهرخانهء خود قرار داده بوده ، ولى از آن به بعد خراب شده حتى اسم آن هم از ميان رفته . فقط محلهء قديم طبرك به مناسبت آن‌كه آثار و خرابه‌هاى قلعهء طبرك بر آن مشرف است به محلهء پاقلعه مشهور شده و امروز هم همين نام را دارد . [ 28 ] از امورى كه يادآورى آن در اينجا خالى از فايده نيست اينكه بعضى از نويسندگان اخير اين قلعهء طبرك را با قلعهء طبرك شهر رى كه در كنار جادّهء خراسان قرار داشته و هنوز هم آثارى از آن باقى است اشتباه كرده و وفات فخر الدولهء ديلمى را كه در طبرك رى واقع شده در طبرك اصفهان دانسته‌اند . در صورتى كه فخر الدولهء ديلمى به سند صحيح معتبر در شعبان سال 387 هجرى در قلعهء طبرك رى وفات كرده و در همان‌جا هم دفن شده است و گنبدى هم داشته است كه به گنبد فخر الدوله معروف و تا مدتى بعد باقى بوده است . شايد همين حاليه هم اگر خرابه‌هاى رى به خوبى كاوش و تفحّص شود بتوان محل صحيح آن را به‌دست آورد .