ايرج افشار
284
دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى )
ارنگه « 1 » و ساوجبلاغ و شهريار بگذرد قطعا اين صورت را حاصل خواهد كرد . ناهار در حسنآباد صرف و يك ساعت بعد از ظهر به عزم قم تصميم حركت شد . در يك فرسخى جنوب حسنآباد يك رودخانهء شور قرار دارد و اين رودخانه كه اساسا از سلطانيّهء زنجان مىآيد از محل قزوين و ساوه گذشته به طرف كوير حوض سلطان متوجّه مىگردد . در اينجا اتفاقا حالت يكى از نمايندگان مجلس شورى به خاطرم گذشت كه سه سال قبل از زمامدارى من با عيال و بستگان خود از اصفهان به طرف طهران مىآمد و در پشت دروازهء پايتخت جان و ناموس او مورد حملهء دزدان و غارتگران قرار گرفت . [ 5 ] بعد از اطلاع به فوريّت در استرداد مال و كسان او سعى كردم و آنها را گرفته مسترد داشتم ، اما در مقابل از او چه ديدم ؟ در مجلس بعد وقتى كه جمع قليلى از نمايندگان با من از در مخالفت درآمدند او هم در صف ايشان قرار گرفت و خدمات مرا در حفظ جان و ناموس خود به كلى فراموش كرد . بعد از حسنآباد قهوهخانهء قلعهء محمد على خان است كه در اطراف خود آبادى ندارد . فقط در ايّام زمستان قريب سى چهل خانوار از ايل ترك شاهسون اينانلو كه ييلاقشان در حدود زنجان است به عنوان قشلاق به اين طرف مىآيند . دو فرسخ مانده به كوشك نصرت كاروانسراى بزرگ علىآباد است كه آن را در 1301 ميرزا ابراهيم امين السلطان ساخته و آبادى را به نام پسر خود ميرزا على اصغر خان به علىآباد موسوم كرده است و همين علىآباد است كه گل چسبندهء معروف و خاك چينى دارد . كوشك نصرت كه در نه فرسخى قم قرار گرفته در سال 1301 ساخته شده . قهوهخانهء مختصر و چشمهء آبى دارد و از اينجا يكمرتبه جاده به طرف قم سرازير مىگردد و كوير حوض سلطان كه از اين بلندى خوب پيداست در جنوبشرقى آن واقع شده و در موقع غروب و طلوع آفتاب منظرهء زيباى قشنگى پيدا مىكند . اين درياچهء جديد در سال 1300 تشكيل يافته . زيرا كه سابقا چند فرسخ در مشرق آن درياچه بوده و آبهاى رودخانههاى كرج و قم و قرهسو در آنجا وارد
--> ( 1 ) . اشتباه جغرافيائى است . آب ارنگه به آب كرج مىريزد .