برحسب آنكه حكم حكمت يزدانى - تعالى و تقدّس - مقتضى آن آمد كه در هر عهدى و دورى سلاطين نامدار و جهانداران معدلت شعار مراسم جهانبانى كما ينبغى به جاى آوردند و به فرايض و نوافل مصالح ممالك و مناجح اطوار خلايق به واجبى قيام نمودند و در تقويت دين و طراوت رونق ملت انبياء و مرسلين متعاون و متعاضد و متوافق و مترافد يكديگر شدند ، چون نوبت جهاندارى بر موجب « ان الارض لله يورثها من يشاء من عباده » به حدّ اعلى رسيد و بسطهء عرا او كرهء خاكى ميدان جولان يكران فرمان قضا دوران قدر جريان پادشاهان اورغ بزرگ شد و سبط قهّارش كه جدّ نامدار ما بود صابرليخان « 1 » هولاكوخان از جيحون عبور فرموده ، امّهات رباع و قلاع معظمات ديار و امصار « 2 » [ را ] در اقاليم ايران و بوم روم و تخوم بلاد عربى مفتوح و مستخلص گردانيد از منبت شجرهء عاليه و تخمهء معظمه‌اش كه صفت « اصلها ثابت فى تربة المملكة و فرعها فى السماء صاعد على ذورة السلطنة » دارد ، خانان صاحب صولت و شاهان وافر شوكت در هر عهدى و زمانى و قرنى و اوانى نهال كردار بر چمن جهانبانى و جويبار نافذ فرمانى و قهرمانى نشوونما نمودند و از ايشان پدر و عمّ نيكو ما پادشاهان صاحبقران قزان و الجايتو / 409 / سلطان انار الله براهينهما - شعلهء انوار « فمن يرد الله ان يهديه يشرح صدره للاسلام » از مشكوة وجود مباركشان زبانه زدن گرفت تا ضمير منيرشان به صور ايمان و نقوش عقايدى كه از ائمهء دين و ملّت قويم خاتم النبيّين مأثور و منقول است مصوّر و منقوش گشت و به كسر هياكل اوثان و اصنام و هدم . . . « 3 » و كنايس مستحدثه در بلاد اسلام قوانين احكام نافذ گردانيدند و تشييد معالم دين‌دارى و اعلاء اعلام نيكودارى فرمودند . فطلعنا من افق العظمة و الجلال و مطلع السلطنة و الاقبال ، طلوع صباح المستطير بالافاق ، المستنير بالاشراق ، فيمحا آيات الكفر و العناد « 4 » و زاء اسباب « 5 » الشرك و الامياد و اظهر الحقّ على الدين كله و لو كره المشركين . » اكنون به استحقاق . . . « 6 » و مفاتيح مملكت موروث در قبضهء اقتدار ما آمده و از

--> ( 1 ) . اصل : بدون نقطهء سوم و پنجم . اين عنوان را براى هلاكو در منابع عمومى نديدم . ( 2 ) . اصل : امصاد ( 3 ) . اصل : بيع ( ؟ ) . شايد تصحيف بيوت ( ؟ ) ( 4 ) . اصل : العباد ( 5 ) . اصل : لاسباب ( 6 ) . يك كلمه ناخوانا ، شبيه اشتمال