ايرج افشار

37

دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى )

حكم جهان مطاع صادر مىشود اين ولايت نظافت آيت را مىسپارم . شاه دين‌پناه از راه انصاف و مروت درآمد نموده حكم حكومت به اسم مير مراد عنايت و مكرمت فرمودند . معصوم بيك [ 20 الف ] مراجعت كرده به نوازشات شاهانه سرافراز گشته ، يافت تا آنچه يافت . در سنهء 972 - قزاق خان حاكم هرات مخالفت ورزيده پاى اخلاص از جادهء اطاعت بيرون گذاشت . امراء قلعه‌گشا حسب الامر الاعلى عازم آن صوب شده در عرض اندك وقتى مومى اليه را مستأصل ساخته سر او را خدمت اولياى دولت روزافزون فرستادند و سلطان محمد ميرزا كه در آن‌وقت در هرات بود برداشته در ركاب دولتش عازم عراق شدند . و در سنهء 973 - چون ايوب خان پاى از جادهء فرمان‌بردارى بيرون نهاده دم از مخالفت مىزد و در ولايت ابيورد لواى عصيان برافراخته كوس طغيان مىنواخت امراء هنگام مراجعت از سفر هرات عازم ابيورد شده ايوب خان مذكور خود را مرد ميدان ايشان نديده متحصن گرديد و بعد از چند روز امان خواسته رسيد [ به دو ] بدان‌چه رسيد . و در سنهء 974 - حكومت هرات به شاهزادهء كامكار سلطان محمد ميرزا مفوض شد . در هنگامى كه شاهزادهء بلند اقبال داخل بلاد خراسان شدند عبد الله خان اوزبك به استصواب والدش اسكندر سلطان داعيهء تسخير هرات كرده در بين راه مشخص او شد كه شاهزادهء نامدار عازم ولايت هرات است از مقصد خويش عنان‌تاب گرديده خواست سر راه را به شاهزاده بگيرد . آن حضرت از فكر او واقف گشته خود را به تربت رسانيده اسباب قلعه‌دارى پيش گرفت . عبد الله خان قلعهء تربت را محاصره نمود . امراء خراسان چون از حقيقت مقدمه واقف شدند يكان يكان با لشكر گران بدان صوب شتافتند . عبد الله خان چون حال را بدان منوال مشاهده نمود از تسخير قلعه مأيوس گرديد به صوب بخارا هزيمت نمود و جناب شاهزادهء كامياب از آن‌جا بيرون آمده به دار السلطنهء هرات نزول فرمود . در سنهء 975 - جلال الدين احمد شاه جيلانى باوجود آن‌كه هميشه آباء و اجدادش باج‌گذار دودمان خلافت‌نشان بودند و به يمن عواطف اين سلسلهء عليه از تعدى معاندان امان يافته به رهنمونى مردم دون ، پاى از دايرهء اطاعت بيرون نهاد و ابواب مخالفت را بر روى روزگار خود گشاد شاه دين‌پناه كور حسن را نزد آن بىخرد