ايرج افشار
20
دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى )
عزيز آقاى قورچى بوزچلو « 1 » جثهء خبيثهء شاهى بيك خان را از زير چندين لاشهء اسب و آدم بيرون آورده سرش را بريده از تن جدا كرده در سم موكب شاه گردون بارگاه انداخت و درين جنگ زياده از ده هزار اوزبك كشته گشته بودند . فتحنامهها به اطراف ممالك فرستادند . « فتح شاه دينپناه » تاريخ اين واقعه است و از آنجا به دار السلطنهء هرات تشريف برده در تمامت خراسان خطبهء حضرات ائمهء اثنى عشر در معابر [ 12 الف ] و در منابر خوانده شده شعار مذهب حق شيعه شيوع يافت . قشلاق در هرات واقع شده حكومت آنجا به حسين خان بيك لله و مرو به ابدال بيك دهده تفويض يافته محل به محل امرا تعيين فرمودند . و در همين سال سلطان اويس ميرزا بن سلطان ابو سعيد گوركان كه به خان ميرزا مشهور است از حصار شادمان به خدمت نواب اشرف آمده نوازش يافت و ولايت بدخشان و حصار شادمان به او عنايت شد و شاه سليمان بارگاه مظفر و منصور به عراق آمده ايلچيان سلطان بايزيد خواندگار روم و سلطان قاينار قورى « 2 » پادشاه مصر و شام و حجاز آمده هدايا آورده تهنيت و مباركبادى فتح خراسان گفتند . و در اوايل سال چهاردهم محمد تيمور سلطان ولد هوشنگ خان به خراسان آمده از سلاطين اوزبك عبيد خان به او ملحق گشت . اول به مشهد مقدس آمدند . دهده بيك كه حاكم مرو بود مرو را انداخته بيرون آمد و حسين بيك لله و امرائى كه در هرات بودند . از تنگى و قحطى صلاح در توقف نديد به عراق رفت و اين اخبار در عراق به عرض خسرو آفاق رسيده عزيمت خراسان فرمودند . چون كوكبهء رايات شاهى از خراسان بلندى گرفت سلاطين اوزبك خرابى بسيار كرده راه فرار پيمودند و شاه عالمپناه دهده بيك را جهت عبرت ديگران معجر پوشانيده به رسوائى تمام گرد اردو گردانيده و حسن بيك لله را از نظر اعتبار انداختند و حكومت هرات [ را ] به زينل خان شاملو و بلخ [ را ] به ديو سلطان روملو شفقت فرمودند و لشكر بر سر قندهار فرستادند . شجاع بيك ارغون پيشكش فرستاده اطاعت كرد و مهمات خراسان مرتبهء ديگر فيصل يافته به عراق آمدند و در سال پانزده مطابق سنهء عشرين و تسعمايه در چالدران با سلطان سليم مصاف دادند . . . « 3 »
--> ( 1 ) . اصل : نورجلو ( 2 ) . قانصوه غورى صحيح است . ( 3 ) . جاى ده كلمه سفيد مانده .