افزايش پيدا ميكرد . نظارت جدّى بر بهاى اجناس در بازارها وجود نداشت و قيمتها مدام اضافه ميشد . محمّد نخجوانى اطلاع ميدهد كه بهاى زغال كه توسط دلالان خريدارى ميشد ، از دو دينار تا 15 ، 16 ، 17 و حتى 20 دينار بالا رفته بود . او با تعجّب و اعتراض ميگويد : دو دينار كجا و بيست دينار كجا « 1 » چنان كه از نوشته‌هاى محمّد نخجوانى پيداست ناظرين بازار ( محتسب‌ها ) مبلغ معينى بعنوان رشوه از قصاب‌ها ، نانواها و بازرگانان ديگر دريافت داشته قصدا نظارت را بر قيمتهاى بازار ضعيف ميكرد . و اشخاص اخير بنوبه خود اجناس را مطابق ميل خويش و معمولا به بهاى بسيار گران ميفروختند . « 2 » به اين ترتيب كالاهاى كثير المصرف دائما گرانتر ميشدند . اين اوضاع در وضع اكثريت اهالى وابسته و البتّه قبل از همه ، آن قسمت اهالى كه منبع درآمد اضافى نداشتند بطور محسوس تاثير مىبخشيد و الى آخر . اهميّت زندگى شهرى از اينجا پيداست كه محمّد نخجوانى مانند رشيد الدين به آن در اثر خود جاى برجسته‌اى ميدهد و مكررا نقش صنعت و تجارت را تاكيد مينمايد و راجع به روابط و ورود كاروانهاى بازرگانى ، موضوع توليدات پيشه‌ورى و تجارت ، مناسبات بازرگانى با كشورهاى ديگر ، وضع راه‌هاى كاروان‌رو و حراست آنها ،

--> ( 1 ) - محمّد نخجوانى ، كتاب ياد شده ، جلد 1 ، قسمت 1 ص 314 : دو دينار كجا و بيست دينار كجا . ( 2 ) - محمّد نخجوانى ، كتاب ياد شده ، جلد 1 قسمت 1 ، ص 314