محمد بن هندوشاه نخجوانى
296
دستور الكاتب في تعيين المراتب ( فارسى )
يافت تا متصرفان بيت المال ارميه « 1 » در روز مبلغ مذكور « 2 » با او جواب گويند و همت بر ترفيهء خاطر او مصروف و موقوف دارند « 3 » و نگذارند كه غرما به علت مكسب و مرابحهء نامشروع ازو « 4 » مطالبتى نمايند « 5 » و امداد شكر متواتر دارند « 6 » تا بمحمدت پيوندد فصل دهم در تدبير ظلامات ولايات « 7 » ظلامه باصطلاح مستوفيان احوالى را گويند كه متصرفان و رعايا بديوان بزرگ باز نمايند مشتمل بر خرابيى كه بديشان رسيده باشد « 8 » و استعانتى كه واجب التدارك بود ( * ) و جواب « 9 » آن متمسك ايشان باشد و از روى لغت چيزيست كه مظلوم از ظالم طلبد « 10 » و مفهوم هر دو معنى به يكديگر نزديك است و در سه نوع ذكر كرده مىشود نوع اول درين وقت چون متصرفان قزوين نمودند كه بواسطهء استيلاى حراميان اكثر محصولات و ارتفاعات رعايا كه بر روى صحرا بوده بتلف رسيده است و ايشان از اداء متوجهات ديوانى ( * ) عاجزند و محضرى « 11 » كه « 12 » سادات و قضاة و مشايخ و ايمه و علما و اكابر و اعيان آنجا ( * ) درين باب « 13 » نوشته بودند « 14 » بعرض
--> ( 1 ) - پ : حذف شده . ( 2 ) ب ت : مذكور را . ( 3 ) ث : دانند . ( 4 ) پ : او را . ( 5 ) ت : ننمايند . ( 6 ) ت : دارد . ( 7 ) ت : حذف شده . ( 8 ) ت : باشند ، ج : حذف شده . ( * 9 ) ب : واجب ، پ : وجوب ، ث : وجون . ( 10 ) ت : طلبند . ( * 11 ) ت : عاجز به دو محرضى . ( 12 ) - ج : در ؟ ؟ ؟ با ؟ ؟ ؟ - افزوده . ( * 13 ) - پ ج : حذف شده . ( 14 ) ت : حذف شده .