مساحت شهر به 5 ، 7 ميل مربع و محيط آن به 11 ميل افزايش يافت . 7 ديوار جديد شهر « 1 » 12 دروازه داشت كه از اين قرار بودند : دولت ، شميران و يوسف آباد در شمال ؛ قزوين ، گمرك ، و باغ شاه در غرب ؛ دوشان تپه ، خراسان و دولاب در شرق ؛ عبد العظيم ، خانىآباد ، و غار در جنوب . آذوقهء شهر روزانه از دروازه‌ها وارد مىشد . براساس آمار نجم الملك در 1286 ه . ق ، 8 / 30 % از جمعيت تهران اجاره‌نشين بوده‌اند كه مىشود گفت وضع مسكن در اين فاصله بدتر و خانه به اندازه كافى ساخته نشده بود . بين سال‌هاى 1269 تا 1286 ه . ق ، تعداد خانه به 685 دستگاه افزايش مىيابد ، درحالىكه جمعيت به 304 ، 21 نفر افزون مىگردد . در 1286 بالاترين ميزان اجاره‌نشينى در چالميدان بود كه فقيرترين محله محسوب مىگشت . در اين فاصله وضع ارگ تغيير كرده و اجاره‌نشينى نيز در آن‌جا رواج يافته بود ، در حالى است كه اجاره‌نشينى قبلا در آنجا بسيار نادر بود . آمار 1320 ه . ق ، درباره اجاره‌نشينى مطلبى ندارد ، ولى مىتوان حدس زد همين روند ادامه داشته است . در اين زمان ، به مالكيت مشترك خانه برمىخوريم كه بدون شك قبلا نيز وجود داشته است چنانچه در معاملات اين كتابچه خواهيم ديد يك نفر مىتوانست قسمتى از يك خانه را بخرد و يا اجاره كند . تعدادى از افراد بيش از يك خانه داشتند و عده‌اى نيز صاحب چند خانه در محلات مختلف شهر بودند . زنان كم‌تر صاحب ملك شهرى ، چه خانه و چه دكان بودند . بعضى زنان - كه به عنوان صاحب خانه ناميده شده‌اند - اغلب بيوهء شخصى بوده كه در خانهء او زندگى مىكردند ، يا خواهر و يا مادر مردى داراى مكنت بودند . در 1269 ه . ق ، 1 % خانه‌ها به زنان تعلق داشت و در مورد دكان‌ها اين رقم كم‌تر بود . در 1320 ه . ق ، تعداد زنان صاحب خانه ، به 5 ، 3 % افزايش يافته بود كه شايد بستگى به رشد ثروت يا آزادى عمل براى زنان بيش‌تر داشت . در 1320 ه . ق زنان بيش‌ترى صاحب دكان و كاروان‌سرا بودند ، بعضى از آنان ، دكان ، تكيه و مدرسه وقف مىكردند ، مانند مهدعليا كه مدرسه‌اى ساخته بود . 8 آمار اخضر على شاه تغييرات تهران را از 1286 ه . ق به بعد به خوبى نشان

--> ( 1 ) . ظاهرا هيچ وقت تكميل نشد .