محمد يوسف واله قزوينى اصفهانى
733
خلد برين ( فارسى )
فرموده بود . در آن شب بعضى از مردمان ، سخن منجم را شنيده رخت اقامت به صحرا كشيدند و گروهى انبوه ، بناى كار را بر خبر صدق اثر كذب المنجمون و رب الكعبة گذاشته در شهر و خانههاى خود آرميدند و به مقتضاى قضا در آن شب زلزلهاى روى نمود كه در آن شهر از آبادانى اثر و نشان نگذاشت و سراى حيات چهل و چند هزار كس را به خراب شدن خانهها و ديوارها به خاك تيره انداخت . بعد از اين حكم اتفاقى به ساعتى كه ابو طاهر مذكور اختيار كرد حاكم آن ولايت متصدى عمارت آن بلدهء فاخره گرديده روى اهتمام به تجديد بناى آن آورد . بالجمله در عهد سلطنت هولاگوخان بن منگوقاآن بن تولى خان ابن چنگيز خان معمورهء تبريز پايتخت سلاطين مغول و دار الملك پادشاهان نافذ فرمان ايران گرديده معمورى و آبادانى آن به مرتبهء كمال رسيد و بناهاى بلند و عمارات آسمان پيوند از مساجد و مدارس و بقاع سپهر ارتفاع كه به معمارى همت و الا نهمت پادشاهان گردون شان و امراء و وزارى رفيع مكان در آن بلدهء فاخره سر به آسمان كشيده زياده از آن است كه مهندس انديشه و معمار خيال به طرح تعداد آن توانند پرداخت ، و باغات و بساتين ارم آئينش كه نمونهء روضات خلد برين و مصداق كريمهء جَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّماواتُ « 1 » بوده ادْخُلُوها بِسَلامٍ آمِنِينَ « 2 » بر روى تماشائيان گلزار صبح و شام گشوده ، و بنا بر آن كه سكنهء آن بقعهء طربانگيز در تأسيس عمارات رفيعه و تزئين مساكن و اماكن بديعه به سُرُرٍ مَوْضُونَةٍ « 3 » وَ فُرُشٍ مَرْفُوعَةٍ « 4 » وَ أَكْوابٌ مَوْضُوعَةٌ وَ نَمارِقُ مَصْفُوفَةٌ « 5 » و ساير اثاث البيت بيشتر از شهرهاى ديگر مبالغه مىنمايند ، خانهء كمينه جولاهى در خور نزول امير عاليجاهى مىباشد . و چون طالع تبريز و تبريزيان مدد
--> ( 1 ) - سورهء آل عمران ، آيهء 133 . ( 2 ) - سورهء حجر ، آيهء 46 . ( 3 ) - سورهء الواقعه ، آيهء 15 . ( 4 ) - سورة الواقعه ، آيهء 33 . ( 5 ) - سورة غاشيه ، آيهء 15 .