قاضى احمد بن شرف الدين الحسين الحسينى القمى
626
خلاصة التواريخ ( فارسى )
تمهيد « 1 » سخن در ذكر جلوس عالى شاه اسمعيل ثانى بر سرير مسند سلطنت و كامرانى چون سابقا ذكر رفت كه منجمان حاذق و اختر شناسان صادق روز چهارشنبه بيست و هفتم شهر جمادى الاول سنهء مذكوره را به جهت جلوس مبارك همايون بر تخت سلطنت روز افزون اختيار فرموده بودند چند روز قبل از آن « 2 » به نواب ابو الفتح سلطان ابراهيم ميرزا امر فرمودند كه يراق آن جشن عظيم از همه چيز ترتيب داده گذرانيدن آن مجلس بزرگ به عهدهء اهتمام او باشد . چون روز مذكور عالم افروز شد ، جميع شاهزادههاى كرام كه اسامى ايشان ثبت « 3 » مىشود ؛ نواب سلطان ابراهيم ميرزا ، سلطان سليمان ميرزا ، سلطان مصطفى ميرزا ، سلطان محمود ميرزا ، سلطان احمد ميرزا ، ( امام قلى ميرزا ، محمد حسين ميرزا ولد سلطان حسين ميرزا ، نظم : ) « 4 » نشستند شهزادگان گرد شاه * چو عقد ثريا بر اطراف ماه ستادند چون بندگان كمين * نديمان سنجيدهء بىقرين امير و وزير از يسار و يمين * فرو بسته لب خوش كلامان دين نبرد آزمايان گردن فراز * سرافكنده پيش از طريق نياز يلان مرصع كمر سر بسر * به خدمت همه دستها « 5 » بر كمر و امراى عظام و ساير مقربان و اركان دولت قاهره و سادات و علما و قضات و اكابر و اعيان ممالك محروسه كه در آن اوان در دار السلطنه حاضر بودند فراخور وضع خود زيب و زينت كرده به دولتخانهء مباركه حاضر شدند و قاپوچيان و بساولان و ايشك آقاسيان محل به محل قرار گرفته از ملازمان امرا سواى كفشدارى كسى را قدرت و ياراى « 6 » آن نبود كه به درون دولتخانه داخل شود . ملازمان و آقايان امرا در ميدان جلوخان در آن روز به پا ايستاده و انتظار آقايان خود مىكشيدند . « 7 » نقاره خانها را در « 8 » آن روز بدر دولتخانه آورده بر بامها كردند . منجمان بعد از تحقيق دقايق و غوامص و « 9 » حقايق علم نجوم ساعتى اختيار [ 467 ] نمودند خالى از مناقص و مناحس مفروق و منفصل و به سعادت سعود صعود مقرون و متصل . شعر : « 10 » سطرلاب سنجان موزون قياس * به انديشه گشتند ساعت شناس به وقتى كه با خرمى يار بود * نظرها به طالع سزاوار بود علماى عظام و مشايخ كرام حاضر گشته دوشك و قاليچهء همايون « 11 » را ميرسيد « 12 » على عرب و مير رحمة اللّه پيشنماز « 13 » « 14 » برداشته در ايوان چهل ستون در موضعى كه نشيمن شاه جنت مكان بود انداخته آن اعليحضرت بر آن قرار گرفتند و حفاظ كلام ملك علام به ختم سورهء انعام اشتغال نموده بعد
--> ( 1 ) - ن : ذكر جلوس مبارك همايون كه بر ساعت سعد ميمون بر تخت سلطنت روز افزون قدم شريف به دولتخانهء مباركه نهاد مقربان عالى مقدار و [ اميران ] امرايان شوكت آثا ، به پابوس اشرف سرافراز گشته و تغيير و تبديل منصب داده ( 2 ) - ب ، م ، ن : ازين ( 3 ) - م : ثبت نواب مىشود . ن : ثبت شد ( 4 ) - ب ، م ، ن : - بين الهلالين را ندارد ( 5 ) - ب ، م ، ن : در ( 6 ) - ب : بارى ( 7 ) - مز ، ب ، م : مىكشند ( 8 ) - م : « در » ندارد ( 9 ) - م : « و » ندارد . ( 10 ) - ن : مقرون ( 11 ) - ب ، م : ندارد . ن : بيت ( 12 ) - ب ، م ، ن : همان را ( 13 ) - ن : مىرسيد ( 14 ) - ن : پيشنماز را