زمان كه اراده كنند مىتوانند از هندوستان ديدن كنند . اما حقيقت اين است كه تاكنون هيچ افسر روسى تقاضاى رواديد براى ديدار از هندوستان نكرده است . مشكلى كه در اين راه هست و من از آن اطلاع دارم اين است كه امير دولت افغانستان اجازه نمىدهد كه اتباع روس از خاك اين كشور عبور كرده و به هندوستان وارد شوند . در واقع اين سياستى است كه هم‌اكنون امير در مورد انگليسىها نيز روا مىدارد . بدين مفهوم كه انگليسىها نمىتوانند از طريق افغانستان به روسيه روند . با اين حال افسران روسى مىتوانند خيلى راحت با عبور از كشور همسايهء آنها يعنى ايران به هندوستان بروند و من متعجبم كه چرا آنها اين فرصت را غنيمت نمىشمرند و از آن بهره نمىگيرند . اما اين تصوّر به غلط در ذهن روسها گنجانيده شده است كه مرزهاى هندوستان به روى آنها بسته است و از اين‌رو آنها نيز به عنوان يك اقدام متقابل به ما اجازه نمىدهند تا به ماوراء خزر و تركستان سفر كنيم . تماس بيشتر و نزديك‌تر روس‌ها و انگليسىها در اين منطقه باعث خواهد شد تا آنها يكديگر را بهتر شناخته و بتوانند بجاى بدگمانى و سوءظن نسبت به هم بيشتر دوست باشند و بهم اعتماد كنند . در حال حاضر وضع به گونه‌اى است كه روسها به هر كارى كه توسط انگليسىها انجام مىشود و يا انگليسىها به نحوى در آن نقش دارند به ديدهء شك و ترديد و توطئه مىنگرند . براى انگليسىهائى كه در مشهد زندگى مىكنند تحمل ممنوعيت عبور از ماوراء خزر بسيار سخت است . گرفتن اجازه براى عبور از خاك روسيه معمولا معطلى زيادى داشته و اكثر مواقع نيز جواب آن منفى است . براى مثال موردى را سراغ دارم كه شخصى بجاى اينكه شانس خود را براى رفتن به خزر از راه عشق‌آباد امتحان كند ترجيح داد 22 روز راه را طى كند تا به استرآباد برود و از آنجا از طريق خزر به راه خود ادامه دهد . اين را نيز اضافه كنم كه هر وقت براى عبور انگليسىها از روسيه مجوز صادر شده به اين مسافرين در تمام طول مسير خود در خاك روسيه اصلا اهانت نشده و حتى گرمترين پذيرايى از آنان به عمل آمده است .