چارلز ادوارد ييت ( مترجم : قدرت الله روشنى و مهرداد رهبرى )
35
خراسان و سيستان ( سفرنامه كلنل ييت به ايران و افغانستان ) ( فارسى )
خانوار مىرسيد در سرجام مستقر شدند . مانند جمشيدىها اين عده نيز در اثر تهاجم تركمنها به كنهگوشه و قرهبوغه پناه برده و از آنجا نيز به قوشخانه از توابع قوچان نقل مكان كردند . در اين زمان شمار آنها به پانصد و پنجاه خانوار مىرسيد . حال آنكه در اثر قحطى سال 1871 م . تعداد آنها به دويست خانوار تقليل يافت . اين مردم بار ديگر از قوشخانه به كنهگوشه بازگشتند و در سال 1885 م . به پس كمر رفتند . طايفههاى مرزنشين هرچندگاه يك بار محل سكونت خود را تغيير مىدهند و منطقهء ديگرى را براى زندگى در نظر مىگيرند . شايد علت اصلى اين امر اين باشد كه اين مردم هرگز به سرزمينى كه در آن زندگى مىكنند دل نمىبندند و نسبت به آن وابستگى و علاقه پيدا نمىكنند . نزديكترين ناحيه به قبايل جمشيدى در خاك ايران سرخس مىباشد كه در شمال شرقى اين كشور قرار گرفته است . سرخس ايران قلعهء محصورى بيش نيست . در داخل اين قلعه غير از محل سكونت حاكم ، و كارگزار و مسئول تلگراف گوشهء آباد ديگرى ديده نمىشود . در اين محل دويست يا سيصد سرباز پياده و تعدادى توپچى مستقر است . علاوه بر اين عده صد و پنجاه خانوار كه از نژاد عربند و در سال 1874 م . در سرخس اسكان داده شدهاند زندگى مىكنند . اين مردم سهميهاى برابر با پنجاه سوار را به خود اختصاص دادهاند . حدود صد خانوار نيز كه اصليت سيستانى داشتهاند در سال 1888 م . به اين ناحيه كوچ داده شده و شصت نفر از آنها در صف پيادهنظام به خدمت گرفته شدهاند . در حال حاضر تعداد اين عده تقليل يافته و به شصت خانوار رسيده است . خانوادههاى مستقر در سرخس هرچند كشاورز ناميده مىشوند ، ليكن از زندگى بسيار محقرانهاى برخوردار هستند . براساس توافق بين ايران و روس از آب رودخانهء موجود در اين منطقه فقط به ميزان يك ششم به كشتزارهاى ايران جارى مىشود و باقى در زمينهاى روسيه جريان مىيابد . در نتيجه آبى كه براى كشاورزى در اين ناحيه لازم است كم بوده و عملا قابل اعتنا نيست . در سرخس روس وضع بسيار متفاوت است و كشتزارهاى فراوان و مراتع سرشارى كه حاكى از رونق كشاورزى و دامپرورى در آن ناحيه دارد ديده مىشود . بازار بزرگى در اين قسمت موجود است و نزديك به دو هزار تركمن سالور در فاصلهء چند ميلى از اردوگاه زندگى مىكنند . در پشت سر اين عده مهاجرنشين روسى از نژاد آلمانى اسكان داده شدهاند . تمام اين مردم تحت سرپرستى پريستف « 1 » به سر مىبرند . اين شخص كار جمعآورى مالياتها و رياست امنيه منطقه و رياست مهاجرين را بر عهده داشته و ماهانه چيزى حدود 180 روبل
--> ( 1 ) - Pristav