چارلز ادوارد ييت ( مترجم : قدرت الله روشنى و مهرداد رهبرى )
15
خراسان و سيستان ( سفرنامه كلنل ييت به ايران و افغانستان ) ( فارسى )
نميكرد كه در آن نواحى آفتابى شود . در حال حاضر تمام اين زمينها با امنيت كامل در اختيار مردم قرار گرفته است . نورزايىها گفتنىهاى زيادى راجع به امير داشتند . از آن ميان آخرين آنها را به ياد دارم و آن اقدامى بود كه امير توسط آن توانسته بود موقعيت خود را در بين اين مردم بيش از پيش تثبيت كند . در پيامى كه براى آنها فرستاده بود بر اين نكته تأكيد داشت كه او نيز مانند آنها يك درانى چادرنشين است ، و از آنها تقاضا كرده بود كه يك چادردرانى را كه به زبان محلى به آن خيزديز « 1 » يا چادرسياه مىگويند برايش بفرستند تا وى براى زندگى از آن استفاده نمايد . نورزايىها اين كار را به حساب تواضع و خودى بودن وى مىگذاشتند و از اين بابت بسيار راضى و خشنود بودند . امير يك دختر نورزايى را به عقد پسر بزرگ خود حبيب الله خان درآورد و براى پسر دومش نيز يك دختر اسحاقزايى گرفت . بدينترتيب زمينهء خويشاوندى و دوستى اين دو قبيلهء مهم با امير فراهم گرديد . در بيست و پنج ميلى سبزوار « 2 » از طرف محمد اكبر خان كاكارى و يك دفعهدار و شانزده سوار از هنگ سوارهنظام چاريارى كه از جانب حاكم هرات جهت همراهى و حفاظت ما مأمور شده بودند مورد استقبال قرار گرفتيم . آنها همچنين بيست يابو با خود آورده بودند كه در صورت نياز جهت حمل اسباب و لوازم ما به كار گرفته شوند . محمد اكبر خان را از چهرهاش شناختم . او در زمستان سال 1884 م . موقعى كه جهت عقد قرارداد مرزى در بالا مرغاب « 3 » اردو زده بوديم همراه ما بود . كمى بعد تعدادى سوار از دور پديدار شدند . وقتى نزديك آمدند فهميدم حاكم سبزوار ياسين خان باركزايى و محافطين وى هستند . سپس همگى به سوى شهر روانه شديم . تمامى سبزوار پوشيده از سبزه بود . خاك حاصلخيز و آب فراوان سبب شده بود كه سرتاسر اين دره زير كشت قرار گيرد . شهر چنان با باغها و درختان
--> - اسم را به كار مىبرند ، ولى هر سلسله كوهى نام خاصى دارد ، چنانچه رشته غربى را كه از شمال ، بوادى هرات محدود است به كوهء كيتو يا كوهء بابا معروف است . ص 100 كتاب جغرافياى تاريخى ايران تاليف بارتولد ، ترجمه حمزه سردادور ، چاپخانه اتحاديه ، بهمن 1308 . پاروپاميزوس يا قفقاز هندوستان نام قديم سلسله جبالى در آسياى مركزى يعنى كوههائى كه هندوكش را بجبال خراسان متصل مىكند ص 322 ، فرهنگ فارسى معين ، بخش اعلام . ( 1 ) - Khizdis ( 2 ) - سبزوار ، شهريست در جنوب هرات ( افغانستان ) ، قديم اسفزار گفته ميشد . فرهنگ جغرافياى افغانستان تأليف آدامك . ( 3 ) - بالامرغاب ، قلعهاى نزديك رودخانهء مرغاب و در 142 كيلومترى هرات واقع است ، همان ماخذ فوق .