تأمين رفاهء عمومى نيستند . در اين خصوص حكومت افغانستان علاقه و دلسوزى بيشترى نشان مىداد و همين امر نيز تا حدى تعجب مرا برانگيخته بود . در كوكران خواستم از منزل سرتيپ نور محمد خان ديدن كنم . منزلى كه تيپ سواره نظام سرهاك گاف « 1 » در 1880 م . بعد از نبرد قندهار در آن مستقر شد . آنچه مشاهده كردم ويرانه‌اى بيش نبود . تمام گنبدهاى سقف منزل فروريخته بود . بعد از آنجا به سمت پايين و به طرف رودخانهء آرگنداب « 2 » رفتيم . اين رود به اندازه‌اى كه ما خيال مىكرديم عميق نبود و آب فقط تا كمر مىرسيد . براحتى از رود گذشتيم ، وسائل و لوازم را نيز بر پشت شترها عبور داديم ، و آنطرف رود براى شب اردو زديم . روز بعد در محل سينجارى به كاروان بزرگى برخورديم . اين كاروان متعلق به محمّد شريف خان والى ميمنه پسر ولى حسين خان بود كه با خانواده‌اش به سوى كابل حركت مىكرد و محافظت از كاروان وى را تعدادى سواره نظام قندهارى به عهده داشتند . از عاقبت سفر محمد شريف خان ديگر اطلاعى نيافتم . در 18 آوريل 1893 م . به ساحل رود هيرمند « 3 » رسيديم و به كمك قايق از آن گذشته و به گرشك « 4 » درآمديم . اين قايق‌ها توسط گروهى كه خود را بلوچ‌هاى فارسيون - ريسانى « 5 » مىنامند هدايت مىشوند . گفته مىشود كه آنان را هفت نسل پيش نادر شاه در آنجا اسكان داده است . آنان افراد ماهر و ورزيده هستند و با مهارت خاص و قابل تحسينى اسب‌ها و قاطرها را به شنا واداشته و از آب مىگذرانند . روش كار آنها بدين ترتيب است كه اسب‌ها را به داخل آب مىرانند و زمانيكه حيوان به خوبى در آب غوطه‌ور گرديد ، در حالى كه يال گردن آن را با دست راست محكم نگاه داشته‌اند خود نيز با حركت دست چپ شنا مىكنند و دائما آب را به صورت حيوان مىپاشند تا سرش بالا نگهداشته و از هرگونه تمايل وى به برگشتن و يا تغيير مسير ممانعت به عمل آورند . بعد از رسيدن به آنسوى رود بلافاصله روى حيوان پريده و او را به تاخت و تاز وا مىدارند تا بعد از شنا كردن بدن حيوان گرم بماند و سرما نخورد . كمى آنسوى رودخانه برادر حاكم كه در انتظار ما بود با بساط

--> ( 1 ) - Sir Hugh Gough ( 2 ) - ارغندآب نيز گفته مىشود كه به هيرمند پيوسته و سرانجام به درياچه هامون ميريزد . ( 3 ) - هيلمند ، هلمند . از رودهاى شرقى فلات ايران است كه طول آن به 1100 كيلومتر ميرسد . از كوههاى بابا در 60 كيلومترى مغرب كابل ، نزديك باميان سرچشمه گرفته از شمال شرقى به طرف جنوب غربى جارى شده از نواحى هزارجات و زمين داور عبور مىكند . در مسير راه رودهاى متعدد بدان پيوسته ، و سرانجام به درياچه هامون ميريزد . ص 2318 فرهنگ فارسى معين ، بخش اعلام . ( 4 ) - بين بست و هرات و قندهار بوده . ص 1114 دائرة المعارف اسلام . جلد دوم ، حرف G . C ، 1965 ( 5 ) - Farsiwans - Rais ani