3 - تعين يك پادشاه دست‌نشانده براى افغانستان 23 . انگليس‌ها در اين زمان از شاه شجاع دشمن ديرين امير دوست محمد خان حمايت مىكردند . لذا دوست محمد خان امير كابل ، با محمد شاه باب مراوده گذاشت كه با يكديگر بر ضد كامران ميرزا حاكم هرات همدست شوند . محمد شاه عازم هرات گشت . فتح هرات براى سپاهيان به علت اختلاف بين حاجى ميرزا آقاسى صدر اعظم و ميرزا آقا خان نورى وزير لشگر بر سر چگونگى جنگ ميسر نگرديد . از طرف ديگر افسران انگليسى در هرات مستقيم حاكم هرات را كمك مىكردند . انگليس‌ها در سواحل خليج فارس نيرو پياده كردند اجبارا شاه ايران مجبور به مراجعت گرديد 24 . محمد شاه بعدها به علت بيمارى و گرفتاريهاى مملكت فرصت لشكركشى به هرات را پيدا نكرد . در اوايل سلطنت ناصر الدين شاه و صدارت امير كبير . چون امير كبير كاملا باوضاع و احوال سياست بيگانگان در داخل مملكت آگاهى داشت درصدد برآمد كه باب دوستى را با حكمرانان افغانستان بگشايد و سياست تحبيب را پيش گرفت . چون يار محمد خان وزير كامران ميرزا در اواخر سلطنت محمد شاه زير بار قبول امر و نفوذ عمال دولت انگليس قرار نگرفت از دولت ايران خواستار كمك گرديد ، و حتى در وقايع شورش حسن خان سالار به كمك حشمت الدوله والى خراسان آمد . امير كبير از يار محمد خان در دفع شورش و برقرارى نظم در سيستان كمك گرفت تا بدينوسيله حاكم هرات را به عنوان نماينده ايران در هرات معرفى نمايد و ضمنا او را به لقب ظهير الدوله در 1257 مفتخر ساخت 25 . با پيشامد قتل امير كبير آنچه او براى حفظ و حراست هرات انديشيده بود از دست رفت ، پس از اينكه امير دوست محمد خان در سال 1863 / 1280 ه . ق درگذشت . جنگ و ستيز بين پسران او آشكار شد 26 و برادرها بر عليه امير شير على خان وليعهد دوست محمد خان شوريدند و اين جنگ خانگى نزديك به پنج سال طول كشيد . امير شير على در طول زمامداريش نشان داد كه نمىتواند حاكم دلخواه دولت انگليس باشد چون باب مراوده با روسها را گشوده بود 27 . انگليس‌ها تصور مىكردند دوستى امير شير على با روسها سبب خواهد شد كه روسها به مرو نزديك شوند . چون گرفتن مرو گرفتن هرات و بعد از هرات نوبت قندهار برسد و بعد از آن حمله به هندوستان و دست يافتن به خليج فارس از راه بلوچستان منجر خواهد شد 28 . بنابراين انگليس‌ها امير عبد الرحمن خان را براى حكومت افغانستان مناسب ديدند . چون در طول جنگ‌هاى داخلى افغانستان امير عبد الرحمن خان دوستى بىقيد و شرط خودش را به انگليسىها نشان داده بود 29 . بعلاوه امير عبد الرحمن خان هميشه كينه ايرانيان را در دل داشت چون سبب آوارگى خود از كابل را از دولت ايران مىدانست 30 . امير عبد الرحمن خان