حسين قلى خان نظام السلطنه مافى

572

خاطرات و اسناد حسين قلى خان نظام السلطنه مافي ( فارسى )

ديگر آن‌كه ، در محلهء بيات ، نزديكى خانهء آقا ميرزا هدايت الله پيش‌نماز ، در خانه‌اى عروسى بوده و مطرب هم داشته‌اند . پسران ميرزا هدايت الله با چند نفر طلبه مىريزند در خانهء آن‌ها ، مردم را مىزنند و عيش آن‌ها را منغص مىكنند . زن‌هاى آن‌ها اجماع مىكنند ، به قدر دويست سيصد نفر مىريزد در خانهء ميرزا هدايت الله . اول سنگ زيادى به خانهء مشار اليه مىزنند . خواسته بودند خانهء او را خراب كنند ، خود آقا ميرزا هدايت الله بيرون مىآيد و زن‌ها را استمالت مىكند ؛ معذرت مىخواهد و آن‌ها را آرام كرده ، برمىگردد . روز بعد مردهاى آن زن‌ها مىروند كه از آقا ميرزا هدايت الله معذرت زن‌هاى خود را بخواهند ، طلاب مىريزند و مردها را مىزنند . شب بعد از اين مقدمه ، مردهاى بيات مىريزند در خانهء آقا ميرزا هدايت الله . آقاميرزا هدايت الله و پسران او را به قدر واقع مىزنند ؛ حتى ، زير جامه از پايش مىكشند . بيگلربيگى را خبر مىدهند ؛ فراش زيادى مىفرستد و مردم را پراكنده مىنمايد . ديگر آن‌كه ، دو وقر شراب از شيراز به جهت فسا حمل مىكردند . آقا ميرزا هدايت الله مىفرستد در جعفرآباد - كه يك فرسخى شيراز است - شراب‌ها را مىگيرند و تمامى را مىشكنند . ديگر آن‌كه ، چهار وقر برندى كه معادل بيست و يك صندوق بود ، به جهت خواجه آوانس تاجر مسيحى از بوشهر وارد شيراز مىكردند . حاجى سيد على اكبر پيش‌نماز مىفرستد در كاروانسرائى كه حجرهء خواجه آوانس است ، در ميان كاروانسرا همه را مىشكنند . تقريبا قيمت آن‌ها قريب سيصد تومان مىشود . به حكومت عارض شده‌اند ، كه تا به حال اقدامى نشده و نخواهد شد . ديگر آن‌كه ، قاصد پست كه از شيراز به فسا و جهرم و اين صفحات مىرفت ، درب دروازهء قصابخانه او را برهنه كرده و هرچه داشته برده‌اند . ديگر آن‌كه ، كالسكه خانهء حاجى احمد خان كرانى را با كالسكه‌اش در شب‌هنگام ، نفت به كالسكه و ديوار كالسكه‌خانه ريخته و آتش زده‌اند . قريب دو هزار تومان ضرر به مشار اليه وارد آورده‌اند . از قرارى كه مىگويند ، محض عداوتى كه نصير الملك و پسران قوام الملك به مشار اليه دارند ، آن‌ها آدم فرستاده و اين كار را كرده‌اند . به حكومت عارض شده ، ولى حكومتى نيست كه بتواند حكمى نمايد . ديگر آن‌كه ، اغتشاش شهر و بيرون‌ها روزبه‌روز زيادتر مىشود . حكم حكومتى در هيچ جا جارى نيست و كسى اعتنائى ندارد . در هر جا كه مأمور مىفرستند ، اول او را كتك زياد زده و حكم او را پاره مىكنند ، بعد او را بيرون مىكنند . در فسا كه خيلى اغتشاش است . بعضى از اهالى دهات آنجا ، مثل زاهدان « 72 » و غيره ، ياغى شده‌اند و تا به حال دينارى از ماليات خود را نداده‌اند . آدمى از طرف زين العابدين خان كه حاكم فسا است ، به آنجا رفته بود ، او را در ميان ده « 73 » برهنه كرده و با قمه و چاقو او را از آنجا بيرون كردند و همين‌طور تا دو منزلى فسا تعاقب آن شخص كرده بودند . چند نفر از

--> ( 72 ) - زاهدان ، قصبه‌اى از دهستان شيب كوه بخش مركزى شهرستان فسا . ( 73 ) - ميان ده ، دهى از دهستان شيب كوه زاهدان ، بخش مركزى شهرستان فسا .