حسين قلى خان نظام السلطنه مافى
746
خاطرات و اسناد حسين قلى خان نظام السلطنه مافي ( فارسى )
تكليف مىنمايم ؛ به هرطور كه رأى مبارك تعلق يابد ، امر و مقرر شود ، اطاعت نمايد . يك ملفوفه هم از بابت كارخانههاى سيلو ، به همان نرخ كه دستخط شده بود ، نوشتم بردم خدمت صدر اعظم ، به عرض رساندم . پس از آنكه مختصر مرورى فرمودند ، به منشى فرمودند ، يك چيزى به ناصر الملك بنويسيد كه اين دو فقره مطلب جناب سردار مكرم « 53 » را هم بگذاريد لف پاكتى و بنويسيد ، اطلاعات خودتان را بنويسيد . زبانى عرض كردم ، در باب جنس ، تفصيل همين است كه عرض شده . جناب ناصر الملك موقوف به امر مبارك نمودهاند . در باب كارخانههاى سيلو هم ايشان اطلاعى ندارند ؛ صاحبان كارخانه حضور مبارك عرض نمودهاند . حالا هر قسم رأى مبارك است ، مقرر شود تلگرافا جواب داده شود . پاكت را خودم گرفتم كه برسانم و زودتر جواب بگيرم . چهار روز ، از ظهر رفتهام تا شش ساعت از شب گذشته ، ممكن نشده است وزير ماليه ديده شود كه پاكت را بدهم ببينيم چه جواب مىدهد . يا از اندرون بيرون نيامده يا تعطيل بوده يا سر زده ديده شده كه موقع سئوال و جواب نبوده . از شخص صدارت گرفته تا ادنى فراش ، خيال تمام اين است كه به ماستمالى جواب مردم داده شود ؛ يك كلمه جواب صحيح به انسان نمىدهند . حالا گمان مىفرمائيد كه فدوى دنبال نكردم [ كه ] آيا اين تلگراف و كاغذى كه به وزير ماليه نوشته شده بود ، جوابى داشت يا خير . بههرحال ، انشاء الله تعالى همين چند روزه از بابت جنس تسعير و تفاوت تسعير و يك ثلث جنس و از بابت كارخانههاى سيلو ، هر طورى شده است ، جوابى گرفته به عرض مىرسانم . قصدم از اين شرح و بسط ، اين بود كه ، خاطر مبارك از حال رجال مسبوق شود . * * * عصر 23 رمضان ، در مسجد شاه ما بين چند نفر از الواط شهر نزاع شد . معلوم شد كه مستعد نزاع بودهاند چون ، تمام با طپانچه و قمه آمده بودند . قريب سى چهل تير خالى كرده بودند . يك نفر تماشاچى كشته شد ، چندين نفر هم زخمى شدند . از قرارى كه شهرت دارد ، اين الواط را معاندين امام جمعه وارد كردهاند و اين تهيه ، براى تلف كردن امام شده بوده است . ولى خبر اين شهرت ، صحت ندارد . اصلا خود اين الواط هم باهم سابقه داشتهاند . ملاحظه مىفرمائيد چه اندازه مردم جسور شدهاند كه روز روشن در مسجد شاه ، عصر ماه مبارك كه متجاوز از شش هفت هزار جمعيت است ، مرتكب اينگونه اعمال مىشوند . غالب را عقيده اين است كه ، عاقبت كار اين شهر به هرج و مرج خواهد كشيد . خداوند خودش انشاء الله تعالى اصلاح فرمايد . * * * هنوز تلگراف ورود حضرت اشرف آقا روحى فداه به خمسه ، نرسيده است ؛ ولى از قرارى كه امروز شنيدم ، دستخط شده است كه عجالتا چند روزى در خمسه باشند . چون سيف السلطان ناخوش است ، اطلاع ندارد . بخصوص ، رفتم از مشار اليه تحقيق كردم ؛ اظهار داشت ، در اينكه دوستان صدر اعظم مانع از آمدن جناب نظام السلطنه هستند ، محل
--> ( 53 ) - مقصود رضا قلى خان است .