حسين قلى خان نظام السلطنه مافى

727

خاطرات و اسناد حسين قلى خان نظام السلطنه مافي ( فارسى )

را مىدانم و خودتان هم مىدانيد كه ، در اين دوره همچون است كه صدارت حاليه اگر با ميرزا تقى خان امير اتابك هم باشد ، آن پيشرفت و نفوذ و قدرت سابقه را ندارد ، بخصوص با اين شخص كه خودتان از همه عالم او را بهتر مىشناسيد . هر وقتى مقدور باشد كه انشاء الله تعالى استعفاى شما را بپذيرند ، فوز عظيمى بدانيد و حركت كنيد . محظورات و موانع اقامت دار الخلافه را هم ، صداى صد ده تير توپ شليك افتتاح مجلس شوراى ملى رفع كرد و ديگر حالا آن دوره نيست كه با اغراض نفسانى نگذارند مردم در خانهء خودشان راحت بكنند . به حمد لله تعالى محتاج نيستيد ، يك لقمه نان راحت بىمنت داريد ؛ هركس مىرود برود . اين لقمهء چرب و نرم قدرى هم نصيب ديگران شود . چندان در فكر حسين‌آباد من حواس خودتان را مشوب و مغشوش نكنيد . وقتى كه بندر معشور كه سالى دو هزار تومان به من وجه الاجاره مىداد ، از ميان برود و حرف نزنم ، چاه كوتاه كه در حقيقت با نفوذ انگليس‌ها براى من مىدانيد منفعت بالمال داشت ، بگيرند و من ساكت باشم ، براى حسين‌آباد چرا بايد غصه خورد . عين الدوله هم به حكومت عربستان و لرستان نخواهد رفت . او را مردم نگذاشتند در مبارك‌آباد توقف كند و الان در اطراف سمنان است . كجا آن قدرت و نفوذ رأى در دولت باقى است كه بتوانند با اقتدار سلطنتى ، حكومت عربستان و لرستان را به عين الدوله بدهند . اين كار ابدا پيشرفت نخواهد كرد و صورت ظاهر حاصل نمىكند . ما به تهران مىرويم يا اتابك از فرنگ مىآيد ، از اين دو ، خواهد شد يكى ، اما نمىدانم كدام . اعليحضرت هم به اين زودىها عيبى نخواهد كرد و وليعهد هم از اين مجلس و مذاكرات مشروطه ، به حدى دلتنگ و كسل است كه حد ندارد ؛ ظاهرا اظهار موافقت مىكند . اعتقادش اين است كه ، اگر زود خودش به مطلوب برسد ، ممكن است برهم بزند . ولى كار مردم در اينكه تحمل سابق را بكنند ، بعيد است . روس و انگليس هم در باب ايران عقد و اتحاد بسته‌اند . بيست و هشت كرور مىخواهند قرض كنند ، چهار كرورش را اين روزها مىگيرند . از شرايط سخت آن ، تصرف گمرك‌هاست ؛ باقى را نمىدانم . اينقدر سخت است كه مشير الدوله مجلسى كرده است كه شرايط سخت دارد . دوشنبه 10 رمضان 1324 قمرى هو فرزند جان اين پاكت ، بيست روز تمام بعد از حركت من به شما مىرسد . در اين انقلاباتى كه در آذربايجان شد ، حضرت اقدس از طرف من تحريك دانسته است ، به تهران نوشته است كه نظام السلطنه محرك بوده است . امروز كه روز دهم است ، تلگرافى رسيد كه نظام السلطنه پارسال اذن مكه خواسته بود ، امسال مرخص است برود . من محرمانه خبر داشتم . بنان السلطنه را فرستاده بودند ، صد هزار قسم ياد كرده بودند كه من ابدا چيزى ننوشته‌ام و خبر ندارم . من عرض كردم كه منتهاى آرزوى من اين بود كه در اين انقلابات ، در تهران و آذربايجان نباشم . تا آخر رمضان حسين را با عيال