معهذا گاهى هم خالى از ثمر نيست . در تبريز ، چراغ برق را والى جارى كرد . من هم به قدر بيست موزع به منزل آورده‌ام . امامقلى ميرزا هم كشتى دودى روى درياچه ارومى آورد ، بدون شركت . راه شوسهء روس‌ها به تبريز متصل شد ؛ از آنجا به خمسه هم به واسطهء اغتشاش داخله ، سال نو شروع مىشود . جمعه 8 ربيع الاخر 1324 قمرى هو فرزند مكرم با اين حالت پريشانى حواس ، جواب تلگراف من از بابت توسط سفارت انگليس رسيد ؛ مبهوت شدم . شما كه صدمات ما را ديديد و خودتان دو دفعه با اين حالت از شهر شيراز مراجعت كرديد ، چه واقع شده است كه بعد از آن همه زحمت « وود » قنسول سابق در رفع آن دل‌تنگى اولياى دولت انگليس و آن خسارت وارده و عزل از بنادر به جهت احترام از لرد كرزن ، حالا كه به عربستان رفته‌ايد ، باز با قنسول آن‌ها و كمپانى لنچ - و الان خود لنچ يكى از اعضاى محترم پارلمنت است - برهم زده و براى حمل گندم طرف شده‌ايد ؟ عجب‌تر آن است كه هرقدر مرآت بعد از ورود تهران نوشت كه انگليس‌ها هم دل‌تنگى دارند ، من باور نكردم و به او ضرب و شتم نوشتم . من هم غير از منع گندم ، با آن‌ها عداوتى نكرده بودم . ممكن بود در جزو محرمانه‌اى به حضرت اجل بنويسيد كه من نمىتوانم خودم را طرف كنم و براى دست‌آويز ، حكم منع صريحى بنويسيد . مگر نمىدانيد اين كمپانى پلتيكى است . اگر پلتيك نبود ، « جانى » ويس قنسول بوشهر در جزء نايب دوم سفارت تهران نمىشد . من باز در اين موقع احتياط كردم ، نوشتم علماى شوشتر و حاكم محمره و قنسول خودتان و خانهء لنچ در شرح احوال اين‌ها بعد از اين‌كه علم خود را نوشته‌اند ، من محض دوستى شما در صدد اصلاح برمىآيم . احتياطا سواد جواب و سئوال را نزد اجلال نظام فرستادم كه به توسط نواب‌ها با شارژ دافر گفتگو كنند ، بلكه رفع شر اين دو پدرسوخته بشود . آن‌كه نوشته‌ايد آن‌ها حق ندارند مداخله در كار داخله كنند ، مزيد تعجب شد . مجد السلطنه آدمى را هفت ماه تمام در قنسولگرى حفظ و حمايت كردند ، عاقبت املاكش را « استيونس » اجاره كرد و خودش را آزاد و مرخص تفليس كردند . الان دو ماه است در باب سعد الدوله با دولت ايران مشغول مذاكره هستند ؛ ملك و خانهء او را تحت حمايت برده‌اند ، گويا خودش هم مرخص لندن بشود . اين حرف‌ها و خيالات خانوادهء من و حكومت است كه ماها را از خانه خراب كرده است . سازش و خصوصيت با قنسول محمره يا خانهء لنچ ، ضررى به نفس ناطقه ندارد . سواد سئوال و جواب را كه ملاحظه كردى ، مىدانى كه با وجود خواهش دوستانه ، باز تهديدى هم در ضمن دارد . جائى كه عثمانىها اين‌طور قوى دل و سركش بشوند كه تمام سرحدات ما را ، حتى مواقع يك فرسخى ارومى از . . . « 35 »

--> ( 35 ) - يك كلمه خوانده نشد .