شنبه 29 رمضان 1321 قمرى هو فرزند مكرم چهار ساعت از دستهء روز شنبه رفته است ، به عادت معهود بيدارم . بواسطهء روزه ، جنبنده‌اى در فضاى منزل غير از محبوب نيست . روز پست است ، مطلب جديدى ندارم مگر اين فقرات كه مىنويسم . شب بيست [ و ] هشتم ، سردار اكرم دعوتى از مهمان‌هاى شب بيست و دوم من كرده بود . حاجى ميرزا حسن آقا و جناب شيخ و حاجى آقا على اكبر با جميع اتباع ؛ جناب حاج آصف و وزير مخصوص و حاج امجد الدوله هم به مناسبت همسفرى مكه بود . بعد از صرف افطار و ميوه كه انصافا مهمانى و تدارك آبرومندى داد ، در ساعت سه متفرق شديم . من و جناب حاج آصف و وزير مخصوص از آنجا به منزل حضرت اشرف و الا عين الدوله رفتيم ؛ نهايت احترام را فرمودند . اين‌قدر جنجال از علما و سادات و نوكرهاى دولت بود كه جا بدست كسى نمىافتاد . به فاصلهء نيم ساعت ، آن مجلس برهم خورد ، مجلس خاص شد . ابتدا مبحث « چراغ الكتريك » و « آجرپزى » و « نجارى » كه مرحوم وزير دربار امتياز گرفته و از فرنگستان كارخانه خريده و آورده به ميان آمد . حاجى حسين آقا را راضى كرده‌اند كه پنجاه هزار تومان از قيمت به او تخفيف بدهند ، امتياز اين سه دستگاه با او باشد . كنترات او را خواندند و بناى جرح و تعديل او شد . تخمينا بايد دويست و پنجاه هزار تومان بعد از وضع تخفيف پول مايه بگذارد . بارى اين مبحث به پايان رسيد . از دبير حضور دستخطهاى شاه را خواست ، داد به من . دو دستخط بود ، يكى بعنوان خودش و يكى بعنوان وليعهد . مضمون هردو را تقريبا به جزئى كم و زياد ، جداگانه براى شما نوشته‌ام و البته پيش از وصول اين پست ، تلگرافا هم مطلع شده‌ايد . موضوع اين مسئله چند چيز است ؛ اول آن‌كه سه حكومت را مىخواهند تغيير بدهند و نمىخواهند بدون ترتيب باشد ، يكى فارس ، يكى سالار الدوله و يكى ركن الدوله . ثانيا ، براى تفاوت عمل‌ها كه بايد جمع نمود و محل كسر بودجه است ، ترتيب صحيح بدهند . و يكى ديگر ، آن رأى كه من دادم در باب موقوفى كسر كردن از حقوق . گفتم ، لازم است اسما از حقوق مردم كسر كنيد و در مركز دار الخلافه تشكيل صرافيه‌اى بكنيد كه او در ساير ولايات هم گماشته داشته باشد . ماليات را جمع او بكنيد كه در حقيقت خزانه‌دار كل باشد و بروات را حواله به او بدهند ؛ فهرست به صاحبان برات‌ها بدهد به اسم تنزيل ، و صراف برات تومانى دو سه هزار كسر مىكند . چنان كه امين الملك مرحوم براى شخص خودش اين كار را مىكرد ، شما براى دولت بكنيد . مردم ايران هم عادت به اين كار دارند ؛ اغلب تومانى سه هزار - چهار هزار هم كسر مىكنند . ولى شما از تحويلدار و اولياى صرافيه ، تومانى سه هزار مطالبه كنيد . اين احكام را كه مىآورند براى اين است [ كه ] مخارج دستور العمل را موضوع كنند و كسانى هم كه خودشان ملك دارند ، حقوق‌شان را از بابت ماليات محسوب بدارند . كسانى كه از حاكم دستى بگيرند ، از دستور العمل