مىغلطم و ناله مىكنم . هر ده دقيقه فاصله ، در آب فرو مىروم ، بيرون مىآيم . شمد تر بر خود مىپيچم ، لخت و برهنه نشسته‌ام . اگر زندگى و حكومت اين است ، خداوند به حرمت صديقه طاهره ، قطع فرمايد . اگر هزار يك احوالم را بنويسم ، مايهء ملالت و دلتنگى مىشود . چهارشنبه 15 محرم 1307 قمرى هو فرزند جان از بس كه به تو كاغذ نوشته‌ام ، ديگر خودم هم نمىدانم چه بنويسم . تلگراف ورود چهارم محرم‌ات ، در روز يازدهم در شوشتر رسيد ؛ بسيار مشعوف شدم و از تعويق ورودت هم دلتنگى و ملالتى ندارم ، زيرا كه وَ عَسى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئاً وَ هُوَ خَيْرٌ لَكُمْ « 3 » شايد كه چو وا بينى خير تو درين باشد « 4 » . كار گرمى هواى شوشتر از حد و اندازه‌ها كه گذشته است ؛ مىتوانم بنويسم كه از مسقط و بندر گاوبندى « 5 » هم بالاتر است . مجملا چون پارسال زياد از چهل روز در اينجا توقف نكرده بودم ، نمىدانستم اين خراب شده از شدت گرما از اول سرطان ديگر بادنجان و سبزىآلات در اين ولايت بهم نمىرسد . هندوانه هم از اول آن به كلى قطع مىشود تا آخر سنبله كه اول نوبر بادنجان است ؛ بادنجان و هندوانه و تمام ما يحتاج اينجا از دزفول و اطراف مىآيد و مسلما اگر شوادان « 6 » نباشد نصف مردم تلف مىشوند . دزفول و اهواز و محمره و ساير ولايات عربستان نسبت به شوشتر اعراف است « 7 » . مصيبتى كه بعد از سه ماه تمام رياضت سر پل « 8 » بر من وارد آمد اين است : عصر غرهء محرم از دو طرف ، آب رودخانه را با سله

--> ( 3 ) - قرآن مجيد . سورهء البقره ، آيهء 216 : . . . و شايد اين‌كه دوست نداريد چيزى را و آن خيريت است براى شما . . . ( 4 ) - غمناك نبايد بود از طعن حسود اى دل * شايد كه چو وا بينى خير تو در اين باشد . ر . ك . ديوان حافظ . به مقدمه و تصحيح و تحشيهء پرويز ناتل خانلرى . 314 [ غزل 157 ، بيت 3 ] ( 5 ) - گاوبندى نام يكى از بخش‌هاى پنجگانهء شهرستان لار كه از شمال به بخش مركزى لار ، از خاور به بخش بستك ، از باختر به بخش كنگان شهرستان بوشهر و از جنوب به خليج فارس محدود است . نام قصبهء مركز اين بخش نيز گاوبندى است . ( 6 ) - لارنس لاكهارت به نقل از هنرى لايارد مىنويسد كه : « . . . خانه‌هاى شوشتر اكثرا از سنگ ساخته شده است . برخى از اين خانه بزرگ و زيباست و داراى سرداب‌هاى عميقى كه در سنگ حفر گشته‌اند . نام محلى اين سرداب‌ها شوادان يا شبادان است كه داراى بادگير است و محلى خنك در هواى گرم تابستان . . . » ر . ك : Laurence , Lockhart . Persian cities . P : 150 . ( 7 ) - اعراف مقامى است ما بين دوزخ و بهشت . مضمون جمله ، يادآور شعرى است از سعدى : . . . حوران بهشتى را دوزخ بود اعراف * از دوزخيان پرس كه اعراف بهشت است ( 8 ) - منظور پل شوشتر است . حاج عبد الغفار نجم الملك مىنويسد : « . . . پل شوشتر نيز از بناهاى قديمه و آثار عظيمه است ، واقع شده در جلو دروازه كه به سمت دزفول مىرود ، بر روى رود شوشتر .