حسين قلى خان نظام السلطنه مافى
14
خاطرات و اسناد حسين قلى خان نظام السلطنه مافي ( فارسى )
خان « 13 » ، حيدر قلى خان « 14 » ، محمد حسن خان « 15 » . حيدر قلى خان برادر دوم حسين قلى خان به شغل اسلاف كه سپاهيگرى بود روى آورده و سالها در مشهد مقدس و تهران خدمت كرد و از دوستان آقا ابراهيم امين السلطان پدر ميرزا على اصغر خان امين السلطان بود . وى صاحب اولاد متعدد بود . بزرگترين فرزندش رضا قلى نام داشت كه مورد خطاب حسين قلى خان در مكاتبات است و بعد از حسين قلى خان به لقب نظام السلطنگى رسيد و در جنگ بينالملل اول و مهاجرت مليون ، رياست كابينهء موقت نهضت مقاومت ملى را عهدهدار شد . فرزندان ديگر او ، احمد ( مجير السلطنه ) ، ابو القاسم ( برهان الدوله ) ، ميرزا محمد خان كه در جوانى و حين تحصيل در برلن فوت شد ، خديجه سلطان كه به نكاح ميرزا حسين خان پسر حسين قلى خان درآمد ، و هاجر خانم بودند . محمد حسن خان برادر كوچك حسين قلى خان ملقب به سعد الملك ، غالبا در معيت يا نيابت حسين قلى خان بود و بعدها مستقلا به حكومت و مقامات مختلف رسيد و ساليان دراز گمركات جنوب در اجارهء ايشان بود . وى بسيار مورد محبت و دلبستگى حسين قلى خان بود و در جوانى فوت شد و از او فقط يك اولاد باقى ماند بهنام مهدى ( سعد الملك دوم ) . اما شرح مختصر احوال حسين قلى خان نظام السلطنه . ايشان در 1248 قمرى متولد و در 1326 دار فانى را وداع گفتند . در سال 1270 قمرى در سن بيست و دو سالگى وارد دستگاه حسام السلطنه شد و در سال 1274 نايب الحكومهء بوشهر گرديد . در سنهء 1286 در معيت حسام السلطنه به خراسان رفت . در 1287 كه ابو الفتح ميرزا پسر حسام - السلطنه بهحكومت اصفهان رفت ، وى به پيشكارى و وزارت اصفهان منصوب گرديد . در 1291 به حكومت يزد رسيد و ملقب به سعد الملك شد . در سنهء 1292 كه يحيى خان معتمد الملك حاكم فارس شد ، حسين قلى خان به وزارت فارس رسيد . از 1296 تا 1299 مأمور جمعآورى تمام غلات ايران شد . در 1299 مأمور گمركات جنوب گرديد و در همين سال به زيارت عتبات عاليات مشرف گرديد . در سنهء 1301 به حكومت خمسه رفت . در 1305 ملقب به نظام السلطنه شده و بعد به حكومت عربستان و بختيارى و چهارمحال اصفهان منصوب شد . در همين زمان ، لقب سعد الملكى و حكومت كل بنادر و جزاير خليج فارس به برادرش محمد حسن خان تفويض شد . اين حكومت تا 1308 ادامه يافت و در اين سال كه مصادف با فوت عيال سعد الملك بود ، به بوشهر رفت و يك سال در بوشهر ماند . در طى اين يك سال ، حسين قلى خان نيابت سعد الملك را داشت . پس از آن ، رضا قلى برادرزادهاش را به نيابت گذارده و خود از راه شيراز به تهران مراجعت نمود . در 1310 والى فارس شد و در 1311 بهعلت مداخلات قوام الملك معزول گرديد . در 1312 بار ديگر به حكومت عربستان و بختيارى مأمور گشت و در همان زمان محمد حسن خان سعد الملك حاكم لرستان و بروجرد بود . حسين قلى خان تا سال 1314 در اين مقام باقى
--> ( 13 ) - حسين قلى خان نظام السلطنه . ( 14 ) - حيدر قلى خان برهان الدوله . ( 15 ) - محمد حسن خان سعد الملك .