حسينقلى خان شقاقى

11

خاطرات ممتحن الدوله ( فارسى )

توضيحات « * » بقلم حسين محبوبى اردكانى ص 24 - تاريخ قتل آغا محمد خان قاجار 21 ذيحجه 1211 است نه 1212 ( حقايق - الاخبار ج 2 ص 11 - منتظم ناصرى ج 3 ص 64 . ) و بقول منتظم ناصرى : « جميع مورخين ايران و فرنگ شهادت شاه شهيد سعيد را در سال 1211 نوشته‌اند مگر لسان الملك كه در شب شنبه 21 ذيحجه 1212 نوشته است . » ( منتظم ناصرى ج 3 ص 63 ) و تاريخ جلوس فتحعلى شاه را هم حاج فرهاد ميرزا « بابا » يافته است كه با پهلوى هم گذاردن دو حرف ب و الف درست مىشود يعنى 1212 . ص 57 - لقب حسين خان والى فارس « نظام الدوله » بوده است ( حقايق الاخبار ج 2 موارد مختلف و منجمله ص 39 . ) ص 64 - لقب نظر آقا وزيرمختار ايران در فرانسه « يمين السلطنه » بوده است . ص 71 - خديو مصر در زمان مسافرت ممتحن الدوله به آن كشور محمد على پاشا نبوده است چه او در 1848 ( سال فوت محمد شاه در ايران - 1264 ) درگذشت . خديو آن زمان اسمعيل پاشا بوده است كه از 1863 تا 1879 حكومت كرده است . ص 79 - آن را كه مؤلف « آيه » پنداشته است ، آيه نيست و عبارتى عربى است . صورت آيه را در سورهء مائده آيهء 5 ميتوان ديد - وَ طَعامُ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ حِلٌّ لَكُمْ وَ طَعامُكُمْ حِلٌّ لَهُمْ . ص 83 - صحيح عبارت عربى سطر 22 چنين است : من تشيه بقوم فهو منهم . ص 85 - عبارت نيمهء دوم سطر 5 مغشوش است و شايد صحيح آن چنين باشد : « . . . بواسطهء جلوگيرى از فساد اخلاق برى مىجست . . . » ص 86 - مشاغلى كه در سطر 14 و 15 ذكر شده از مرحوم ميرزا نبى خان است و مربوط به ميرزا حسين خان نيست . ص 90 - سفير اينگليس در ايران در مسئله جنگ بوشهر موره بود نه شيل ( حقايق الاخبار ج 2 ص 162 و 163 - مخزن الوقايع اسناد و مدارك مأموريت فرخ خان ج 1 در مواضع مختلفه ) ص 105 - عبارات نيمهء دوم سطر 7 ( كم‌كم خود را . . . ) تا ( در اين اوقات كه سال . . . ) مربوط به آقا ابراهيم امين السلطان است نه حاج محمد حسين امين الضرب . ص 106 - صورت صحيح شعر اين است :

--> ( * ) از دوست دانشمند كه زحمت مطالعهء كتاب را بر خود هموار و اين يادداشتها را مرقوم فرموده‌اند ، متشكرم . ايرج افشار