حسينقلى خان شقاقى
12
خاطرات ممتحن الدوله ( فارسى )
مىكشندم چو سبو دوش بدوش * مىبرندم چو قدح دست به دست و شعر جلو آن هم اين است : من خراباتيم و بادهپرست * در خرابات مغان سرخوش و مست و شعر هم از سلمان ساوجى است . ص 120 - لقب « تاريخ جهان » گمان مىكنم از اروپاييان گرفته شده باشد چه جابرى انصارى مىنويسد كه شاردن تالار طويله را « تالار تحويلخانه » تعبير كرده كه پادشاهان صفوى تحويل سال را در آنجا ميگذراندند ( تاريخ اصفهان و رى ص 338 ) و از اين موضوع تحويل سال تاريخ بخاطرها خطور كرده است . ص 129 - يحيى خان مشير الدوله شوهر چهارم عزة الدوله بوده است نه سوم ( ثالث ) ص 139 - عبارت دو سطر اول مغشوش به نظر ميرسد . ص 140 - مؤلف نام مرشد خود را يك جا تقى و در چند صفحه بعد عباسقلى ذكر كرده است ( ص 145 ) ص 147 - وزير نظام و حاكم تهران محمد ابراهيم خان پسر محمد تقى خان معمارباشى بوده است بمناسبت اينكه خواهرش مادر كامران ميرزاى نايب السلطنه بوده است . ص 180 - يجنت استريت بمعنى خيابان نايب السلطنه است . ص 196 - راجع به ميرزا مطلب نقاش كه مينويسد « بعدا همين شخص منشى سفارت انگليس شد . » مطلب كاملا روشن نيست چه در ص 238 از او و ميرزا شيخ على اينطور ياد مىكند كه : « يكى داخل خدمت مرحوم حاجى ميرزا على خان امين الدوله گشته و بعدها مستشار پستخانه گرديد [ كه همان ميرزا مطلب باشد ] و دومى بتوسط مرحوم ميرزا سيد محمد عون الملك رفيق سابق الذكرم كه در آنزمان منشى سفارت انگليس بود داخل خدمت دار الانشاء همين سفارت گشته . . . ) و بطور قطع اين دومى همان ميرزا شيخ على است كه در ص 238 نام او اول ذكر شده است و گرنه عنوان يكى و ديگرى مورد نداشت . بستگان مطلع مرحوم مستشار هم در اينكه او در خدمت سفارت انگليس بوده است اظهار ترديد و بىاطلاعى مىنمايند و باحتمال قوى در خاطر مرحوم مؤلف خللى روى داده است . ص 210 - هدايت خان پسر حاجى جمال فومنى و معاصر آغا محمد خان بوده است و در همان زمان مرده است ، اهداء عمارت به ناصر الدين شاه يا بوسيلهء پسرش فتحعلى خان بوده است يا نوادهاش . ص 229 - پدر اللّه قلى خان ايلخانى « موسى خان » بوده است و جدش حسينقلى خان ثانى كه برادر فتحعلى شاه باشد و پسر حسينقلى خان اول معروف به « جهانسوز » برادر آغا - محمد خان . ( منتظم ناصرى ج 3 ص 161 ) ص 242 - حاجى مجد الدوله پسر عيسى خان اعتماد الدوله برادر مجد الدوله بوده است . ص 263 - پسر حاج فرهاد ميرزا « عبد العلى ميرزا » بوده است و معتمد الدولهء ثالث هم به نسبت حاج فرهاد ميرزا ، و گرنه پيش از حاج فرهاد ميرزا هم سه نفر ديگر معتمد الدوله