يحيى دولت آبادى
264
حيات يحيى ( فارسى )
و بايد دانست كه سردار سپه در تكميل امنيه و نظميه اهتمام بسيار كرده هردو اداره را وسعت و ترقى داده است براى نظميه مركز و ولايات مدرسه تأسيس شده اشخاص تحصيلكرده خوشاخلاق وظيفهشناس كمكم دارند جاى شيرهكشهاى بد همه چيز را ميگيرند و به زمان كم و بيش از آنچه انتظار ميرفته وضع و ترتيب نظميهها تغيير ميكنند و رو بتكميل ميرود . سردار سپه بخبرهاى خصوصى نظميه كه نزد او فرستاده مىشود ترتيب اثر ميدهد در صورتى كه خبرهاى بىاصل كه از روى اسبابچينى است هم در ميان آنها مكرر هست و بدبختيها براى مملكت و بيشتر براى اشخاص توليد مىكند . شنيده مىشود گاهى يكى از اعضاى حوزههاى فساد كه با نظميه هم مربوط هستند راجع به كسى نزد سردار سپه سعايتى مىكند و بعد از يكى دو روز سردار سپه جزو خبرهاى رسمى نظميه راجع به همان شخص بيچاره خبر بدى ميخواند و قطع حاصل مىكند به صحت آنچه شنيده است و طرف را هركه باشد دچار زحمت مينمايد و اين ترتيب كار فتنهانگيز رفتهرفته دارد بدگمانى او را به اشخاص زياد مىكند و عاقبت خوشى ندارد در پايان اين فصل بيك واقعهء تأسفانگيز اشاره نمايم . عمليات سردار سپه و نظاميان در ولايات و در تهران همان اندازه كه تجددخواهان را به رسيدن روزگار بهترى اميدوار كرده در مذاق كهنهپرستان و روحانىنمايان تلخ آمده عوام روا ميدارند بخرافات آئيننما بيش از پيش اهميت بدهند و نظاميان را بىدين و بىعقيده بخوانند . خصوصا كه مجلسيان بر سردار سپه فشار آوردهاند كه با دائر بودن مجلس شوراى ملى حكومتهاى نظامى را در مركز و ولايتها لغو نمايد و او در ظاهر موافقت مىكند و براى محكمتر برقرار نمودن آنها بدست نظاميان و نظميههاى مركز و ولايتها آشوبطلبان باقدامات فتنهانگيز تشويق ميشوند و در همه جا آثار فتنه و فساد هويدا ميگردد و در مركز از همه جا بيشتر و عمده آن فسادها بعنوان حمايت از دين و عوايد مذهبى است براى جلب توجه عوام اين است كه بعنوان بروز كرامت از امامزادهها و حتى از سقاخانهها روضهخوانيها در سر گذرها با فرياد و فغانهاى بسيار برپا مىشود و هيجانى كه صورت