يحيى دولت آبادى

193

حيات يحيى ( فارسى )

جنگ اگر اين تقاضا پذيرفته شد چه بهتر و الا بايد دانست كه ايران محو خواهد شد و اين تهديد در دو سه جاى يادداشت تكرار شده است . و بالاخره نصيحت مشفقانه بايرانيان داده‌اند كه فريب روسها را نخوريد آنها كجا بوعده‌هاى خود وفا كرده‌اند كه در ايران بكنند با شمردن چند مثل براى خلف وعده كردن روسهاى بلشويك در قفقاز و غيره . چون درصدد هستم عين صورت يادداشت را بدست آورده بواسطه غرابتى كه دارد در كتاب خود درج نمايم بيش از اين براى جستجو كردن در زواياى خاطر از جمله‌هاى درهم و برهم آن خود را زحمت نميدهم . بارى شنوندگان همه به غير از كسانى كه از مضمون يادداشت آگاه بوده‌اند بحيرت فرو ميروند و از گوشه و كنار كلمات تنفرآميز شنيده مىشود . يادداشت به آخر ميرسد و سكوت بهت‌انگيزى در مجلس حكمفرما ميگردد و بالاخره سكوت مجلس درهم شكسته مىشود بخوانده شدن لايحه از طرف هيئت روحانيان حاصل مضمونش آنكه ما با كسى جنگ نداريم سفير فوق العاده بروسيه فرستاده‌ايم بايد منتظر شويم از او چه خبر خواهد رسيد . مقصود هيئت روحانى اين است كه ما هنوز در معرض تهديد بلشويك روس نميباشيم چونكه سفير ما آنجا در كار جواب و سؤال است و خبرهاى مساعد از طرف او ميرسد بديهى است اين عنوان اساسى و جواب حقيقى يادداشت مزبور است زيرا ميفهماند كه ضرورتى اقتضا نكرده است ما قشون و ماليه خود را در اختيار انگليسيان واگذار نمائيم . پس از خوانده شدن لايحه روحانيان بعضى از وزراء و پاره‌ئى از انتخاب شدگان براى نمايندگى مجلس شورايملى اظهار نظر ميكنند و همه باهم صحبت ميدارند در اين حال يكى از رئيس دولت تقاضا مىكند مجلس را منظم كنند و يك‌يك با اجازه صحبت بدارند رئيس الوزراء بشهاب الدوله امر مىكند مجلس را منظم بسازد نگارنده در حال پريشان خاطرى كه دارد از اينكه نتواند حرف حقى بگويد خوشحال مىشود كه بنوبت خود هرچه بايد بگويد خواهد گفت و اجازه ميخواهم و چون نامم ثبت مىشود آسوده