يحيى دولت آبادى

126

حيات يحيى ( فارسى )

انگلستان هميشه سعى نموده است كه آنچه در قوه دارد كابينه حضرت اشرف را براى اينكه از يك طرف اعاده نظم و امنيت در داخله مملكت تكميل و از طرف ديگر روابط صميمانه بين دولتين ايران و انگلستان محفوظ باشد تقويت نمايد . براى ابراز جديد اين احساسات كه همواره مكنون خاطر كابينه لندن بوده است من حالا مأذون هستم كه به حضرت اشرف اطلاع بدهم كه در موقع امضاى قراردادى كه مربوط بفورمهائى است كه كابينه حضرت اشرف اجراى آن را در نظر گرفته‌اند دولت اعليحضرت پادشاه انگلستان حاضر خواهد بود با دولت عليه ايران براى اجراى تقاضاهاى ذيل موافقت نمايند : 1 - تجديد نظر در معاهدات حاضره بين دولتين . 2 - جبران خسارات مادى وارده مملكت ايران بواسطه دول متخاصم ديگر . 3 - اصلاحات خطوط سرحدى ايران در نقاطى كه طرفين آن را عادلانه تصور نمايند انتخاب ترتيب قطعى و زمان و وسائل مقتضيه تعقيب مقاصد فوق در اولين موقع امكان موضوع مذاكره بين دولتين خواهد گرديد . اينموقع را براى اينكه احترامات فائقه خود را به حضرت اشرف تقديم نمايم مغتنم ميشمارم . ب . ز . كاكس روز يكشنبه سيزدهم ذى القعده يكهزار و سيصد و سى و هفت ( 1337 ه ) مردم سر از خواب برداشته در دو روزنامه رعد و ايران كه هردو نشردهندهء افكار و عمليات دولت هستند صورت اين قرارداد و ورقه ضميمه آن را ميخوانند و مانند صاعقه‌ئى كه بر سر آنها خورده باشد به حال بهت و حيرت فرو ميروند . درست است كه عوام و مردم از سياست دور رايحه مرگ استقلالى ايران را كه اين قرارداد دربر دارد احساس نميكنند ولى بفاصله دو سه روز خواص بهيجان آمده عوام هم از آنها تبعيت مينمايند جمعى از رجال دولت انجمنى كرده بر ضد قرارداد سخن ميرانند جمعى از روحانيان در مجالس و محافل علنا اظهار نارضائى ميكنند پاره‌ئى از وعاظ بكنايه و اشاره و گاهى با صراحت لهجه در مجالس عمومى بر ضد قرارداد صحبت ميدارند رفته‌رفته هياهو بلند شده امريكائيان و فرانسويان هم كه در تهران هستند