يحيى دولت آبادى
47
حيات يحيى ( فارسى )
سالونيك « 1 » بفرستند سربازها ابا كرده اراده سنيه را ميخواهند اراده سنيه هم كه مقهور اتحاد و ترقى است صادر مىشود و باز سربازها تمكين نمينمايند در اينحال از طرف وزارت جنگ حكم مىشود آنها را بقوه جبريه خارج نمايند چند نفر كشته و چند نفر مجروح باقى خارج و بجاى آنها قشون مستحفظ امين گذارده مىشود و چون احتمال اغتشاش ميرود بفوريت انتباهنامه طبع كرده مردم را از واقعه خبردار ساخته از انقلابى كه دور نبود واقع گردد جلوگيرى مينمايند بايد تصديق داشت كه ملت عثمانى از ما ايرانيان چندين مرحله پيشقدم است يكمرحله قانونى بودن مملكت است كه از اول جلوس عبد الحميد خان تا امروز دوائر دولتى مخصوصا دوائر عدليه و نظام در تحت قانون جارى است فقط اراده سنيه ملوكانه را حاكم بر قوانين موضوعه قرار دادهاند و اين مخالف عدل و انصاف است و لكن اگر بديده بصيرت بنگريم ميتوانيم باور نمائيم كه عبد الحميد خان در اين سى و دو سال كه نگذارده مجلس مبعوثان دائر گردد در واقع صلاح ملت عثمانى بوده زيرا كه در آنوقت براى اداره كردن مملكت از روى اساس مشروطيت مرد نداشتهاند اغراض شخصيه هم در ميان ملت بيچاره بوده اما در ظرف سى و چند سال اداره معارف را وسعت داده جمعى مردان عالم كارآزموده باخبر از اوضاع عالم تربيت شدهاند بطوريكه امروز بيشتر مباشرين امور دولت در هراداره از تربيتيافتگان مدارس و از اشخاص كارآگاهند بعلاوه اداره نظامى را در سايه توسعه مدارس رونق كامل داده صاحبمنصبان قابل در نظام دارند در اين صورت امروز در سايه معارف سى و چند ساله و نظام مرتب مشروطيت ميتواند چهره نورانى خود را هويدا نموده از خود نگاهدارى نمايد . پس عبد الحميد اگرچه در مدت سلطنت خود ستمكارى بسيار نموده ولى جلوگيرى نمودن او را از آزادى ملت در آنزمان كه لياقت و استعدادش كم بوده است و در ضمن توسعه دادن بمعارف و انتظام قشون را شايد بتوان جزو خدمات ملى او
--> ( 1 ) سالونيك يكى از شهرهاى عثمانى است در اروپا در شبه جزيره بالكان مركز داخلى احرار عثمانيست و سالها در آنجا همه چيز براى امروز حاضر كردهاند از جمله قشون تربيت شده قسم خورده آزاديخواه است .