يحيى دولت آبادى

18

حيات يحيى ( فارسى )

نوه شريف العلماى اصفهانى تبريزى و برادرانش و ميرزا محمد پسر شريف العلماء معروف بشريف‌زاده در اينوقت در تفليس و در اين مهمانخانه هستند چون سابقه خصوصيت خانوادگى با آنها دارم از ملاقاتشان مسرور و جمعى همزبان بلكه همدرد پيدا ميكنم كه در تكليف خود حيرانند و مثل من در خاك وطن نتوانسته‌اند زيست نمايند . به دو نظر دو روز علاوه از آنچه در نظر داشتم در تفليس توقف مىشود يكى اتفاق صحبت با اين آقايان كه قرار است همه باهم روانه استانبول بشويم بلكه بتوانيم مجمعى از ايرانيان آواره از وطن و از وطنخواهان ايرانى مقيم خارجه تشكيل داده در آتيه ملك و ملت خود مشورت نمائيم و از هرگونه اقدام كه براى سعادت وطن مفيد باشد دريغ نداريم زيرا عمده مجاهدين در راه وطن اشخاصى هستند كه آواره شده‌اند و اگر آنها در خارج كارى كه بايد بكنند نكنند در واقع ستم به خود نموده‌اند البته در صورتى كه قواى آنها متفرق باشد كارى از هيچيك ساخته نيست براى اين اجتماع به نظر من از همه جا بهتر استانبول است زيرا هركس از هركجا ميتواند خود را به آنجا برساند چه اشخاصى كه در اروپا متفرق شده‌اند و چه غير آنها اگرچه بعضى از شهر - هاى اروپا براى اين كار بهتر به نظر ميآيد و آزادى كامل دارد ولى چند مطلب در نظر من هست كه استانبول را براى اين اجتماع بهتر از جاهاى ديگر ميدانم اول رعايت مركزيت آن نسبت بهرجا و مركز اسلاميت آن دوم اتحادى كه ميانه تركان جوان با مجاهدين ايرانى حاصل شده و حصول اين اجتماع در استانبول آن اتحاد را تكميل نموده تأثيراتش را سريع مىكند . سيم آنكه بواسطه مشروطه گشتن عثمانى روى دل مسلمانان دنيا عموما و و ايرانيان خصوصا بجانب اين مركز شده و مستبدين ايران نهايت نگرانى را از اين نقطه دارند بلى مستبدين ايران تصور ميكنند اگر مقاصد مليون و اصلاح‌خواهان صورت نگيرد و نتوانند قواى خود را جمع‌آورى كرده بقوه اتفاقيه حقوق خود را از غاصبين بگيرند و مجبور باشند از خارج قوه ضميمه قواى خود كنند از مركز اسلامى عثمانى استمداد خواهند كرد اگرچه اين تصور در نظر خردمندان باطل است و ميدانند نزديكترين نقاط نابودى استقلال ايران نقطه مقهوريت سياست او است در سياست