جواب اين تلگراف را فصل بعد ميخوانيد . و اما تأثير خراب كردن مجلس شوراى ملى ما در ممالك ديگر بديهى است اين واقعه از دو سبب در دل آزاديخواهان عالم اثر بد مينمايد يكى مقهور شدن جمعى آزادى طلب بدست مشتى ستمكار مستبد و ديگر دخالت قوه نظامى حكومت مستبد روس كه منفور آزاديخواهان دنيا است در اين واقعه جانگداز پس ميتوان گفت عموم آزاديخواهان دنيا با مليون ستمديدهء ايران اظهار همدردى مينمايند و بطور خصوصى در سه مملكت همجوار ما تأثيرات مختلف هويدا است اول روسيه كه دولت و ملتش را بايد جدا كرد و از هر يكى عليحده صحبت داشت . اما دولت تزارى روس بديهى است از اين فتح كه در طهران بدست صاحبمنصبان او شده به خيال خود مشروطه را كه بمنزلهء موى دماغ براى پادشاه جوان دوست و مطيع او بوده است ريشه‌كن نموده خوشحال است خصوصا كه در عين اتحاد ظاهرى كه با رقيب قوىپنجه خود انگليس در ايران حاصل نموده در عالم رقابت باطنى اين موفقيت را گرچه با تحصيل رضاى انگليسان بوده است فتحى در مقابل انگليس تصور مينمايد و بر خود بسى ميبالد و اما ملت روس مخصوصا آزاديخواهان آنها از دو سبب از اين پيش‌آمد ناگوار بسيار آزرده‌خاطرند يكى همانكه بطور عموم نسبت بآزاديخواهان دنيا گفته شد و ديگر بطور خصوصى كه در اين فتح حكومت استبدادى ايران بتقويت دولت تزارى روس در مبارزهء حياتى و طبقاتى كه با دولتيان و مستبدين روسيه دارند شكستى براى خود تصور مينمايند اينست كه از اظهار همدردى نسبت بمليون مغلوب ايران و اظهار تنفر شديد از عمليات حكومت جابرانهء خويش در يك مملكت ناتوان همسايه كه تازه سر از خواب غفلت برداشته ميخواهد در حوزه حقشناسان و حقوق‌طلبان بشرى داخل گردد دقيقه‌ئى فروگذار نمينمايند و اين احساسات از ملت آزاديخواه روس در قفقاز بيشتر از ديگر ممالك روسيه هويدا است بواسطه قرب جوار با ايران و بسبب مناسبات بسيار قفقازيان با ايرانيان و بودن جمع كثير ايرانى در بلاد قفقاز كه اغلب طرفدار آزادى ايرانند و ديگر تأثير شكست مليون ايران در انگلستان - در انگلستان هم بايد دولت و ملت را جدا كرد ( با اينكه خالى از