يحيى دولت آبادى
27
حيات يحيى ( فارسى )
برگرديم به حال و كار خود روز جمعه دوازدهم ماه ذى القعده الحرام 1323 نزديك غروب آفتاب است نگارنده از حضرت عبد العظيم به شهر ميآيم و ميبينم در اين وقت ملاقات سفير كبير مشكل است همان بهتر كه مشير الدوله وزير خارجه را ملاقات كنم بفهمم او در چه خيال است و از اقدامات من راجع بسفير چه ميگويد و دولتيان از من چه اندازه دلتنگ شدهاند مطلبى را هم كه ميخواهم از سفير تحقيق كنم از مشير الدوله تحقيق نمايم خصوصا كه حدس ميزنم مشير الدوله باطنا با آقايان همراه باشد و زمينهء صدارت خود را بعد از عين الدوله دارد حاضر مىكند و نظر بارتباط او با ميرزا على اصغر خان اتابك و غايب بودن وى از مملكت مخالفين عين الدوله و مؤالفين ميرزا على اصغر خان همه با صدارت او موافق بوده باشند خلاصه بهر ملاحظه هست ميروم به منزل مشير الدوله يكساعت از شب گذشته است مشير الدوله و علاء الدوله و يكى دو نفر ديگر نشستهاند مشير الدوله بطور خصوصى ميگويد سفير كبير چنين و چنان اقدام كرد اينطور جواب داديم و او اظهار مينمود كه شما در كار بودهايد ميگويم بلى صحيح گفته است و بهتر اين بود دست او را هم به كلى كوتاه نميكرديد چون خودتان رخصت داد بوديد او دوستانه واسطهء اصلاح باشد و فايدهاش اين بود كه آنها بهر وعدهاى كه بتوسط سفير كبير ميداديد مطمئن ميشدند و كار زودتر انجام ميگرفت مشير الدوله علاء الدوله را صدا مىكند كه در اين مذاكره شركت داشته باشد چونكه علاء الدوله با وجود اينكه با مشير الدوله منسوب است در سياست با عين الدوله همراه مىباشد و يك قسمت از مخالفت آقايان با دولت بواسطهء دلتنگى از اوست مشير الدوله هم از او ملاحظه دارد مشير الدوله ميگويد فلانى از حضرت عبد العظيم ميآيد و شاهد وقايع امروز بوده است خواستم شما هم باشيد صحبت بداريم نگارنده شرح اجماع و هيجان مردم و مذاكرات آقايان را نقل مىكند علاء الدوله ميگويد دولت بايد اقدام كند بزند و ببندد اخراج كند و بقوهء قهريه اين غائله را رفع نمايد ميگويم اينطور نيست امروز هر اقدام از طرف دولت بر ضد اين اجماع بشود موجب مزيد علت مىشود هيجان خلق امروز محض