يحيى دولت آبادى
101
حيات يحيى ( فارسى )
بهر وسيله كه ممكن باشد كوتاهى نكند تا موقعى كه بشود انگليسها را قانع كرده حمايت خود را از مليون سلب نمايند و در تغيير اساس حكومت ملى نورس ايران رضايت داده مقصود شاه حاصل گردد . و اما انگليسان مقصود عمدهئى كه در مساعدت با تبديل اساس حكومت داشتهاند دو چيز بوده است يكى مقدمه و ديگرى ذى المقدمه اما مقدمه چنان كه در فصل پيش نگارش يافته آنكه محمد عليميرزاى وليعهد با روابط خصوصى كه با روس دارد و ممكن است بمحض رسيدن بسلطنت امتيازاتى سرا بروسها بدهد كه براى سياست انگليس بىنهايت خطرناك باشد در اين صورت بايد پيش از رسيدن او بسلطنت اختيارات او محدود گرد اينمقدمه را حاصل كرده به مقصود خود رسيدهاند اما ذى المقدمه بواسطه مأيوس شدن روسها از اينكه بوسيله دوستى با شاه بمقاصد خود برسند حاضر گردند با انگليس راجع بايران و تبت و نقاط ديگر كه لازم ميدانند معاهده تازهئى ببندند پس از فراغت از انجام مقدمه بيفاصله بگرفتن ذى المقدمه اقدام نموده به زودى موفق ميگردند كار معاهده را انجام بدهند روسها هم بشاه اميدوارى ميدهند كه پس از اتمام كار معاهده محذور برهمزدن اساس مشروطيت ايران ضعيف خواهد شد بالجمله معاهده هزار و نهصد و هفت مسيحى روس و انگليس راجع به اين مملكت يكى از ضربتهاى شديد است كه نظير آن در عمر طولانى ايران كمتر بر فرق او رسيده است . معاهده 1907 يك قسمت ظاهرى دارد و يك قسمت مخفى در قسمت ظاهرى ايران بسه منطقه تقسيم شده : منطقه نفوذ روس - منطقه نفوذ انگليس - منطقه بيطرف منطقه نفوذ روس شامل تمام شمال شرقى و غربى ايرانست طهران و همدان و كرمانشاهانهم مشمول اين منطقه مىباشد كه راه خانقين - بغداد - طهران نيز در اين قسمت افتاده . منطقه نفوذ انگليس شامل نقاط جنوبى مملكت است كه تمام خاك خوزستان را دربردارد منطقه بيطرف باقيمانده مملكت است به شكل دهليزى كه بعضى از نقاط آن