ميگويند چشمه آبى در شيراز فرورفته در سامان سر درآورده است و هم از شعراى اصفهان در اين وقت اشخاصى هستند كه به طرز بومى سخن ميگويند بهترين آنها صادق ملا رجب است . ملا صادق پيرمردى زنده‌دل است عمرش بين شصت و هفتاد و با اندام ضعيف و صورت لاغر محاسن به حنا قرمز شده لباس ساده بلند ميپوشد عمامه سفيد كوچكى بر سر ميبندد مردى قانع و مهربان است خط نسخ را نيكو مينويسد در شاعرى سبك مخصوص دارد الفاظ اشعارش هوسناكان و محسنات ادبيش دانشمندان را بهره‌مند مىكند زمان كمى در اواخر توقف اصفهان با من الفت مييابد ملا صادق سه تومان اجرت گرفته يك قرآن مينويسد و عمده معاش او از اين راه است ملا صادق روى يك دانه برنج يكسوره توحيد را با بسم اللّه مينويسد و با ذره‌بين خوانده مىشود . ديگر آنكه چون اصفهان مركز ايالتهاى متعدد شده و بمثابه پايتخت دوم ايران شمرده مىشود و حاكم اصفهان و اغلب كاركنانش هم بادبيات اظهار رغبت مينمايند شعراء و ادباى نامى از ولايات ديگر نيز باصفهان آمدورفت نموده حوزه‌هاى ادبى را با افكار تازهء خود گرم مينمايند پدرم بشعرا صله ميدهد و آنها را بر آن ميدارد كه از مدح و ذم اين و آن اجتناب نموده باقتضاى مقام روحانيت او و اظهار خلوص عقيدتى كه نسبت بپيشوايان دين مبين مينمايد مدح و ثناى ايشان را بسازند و در محضر او بخوانند در اعياد ملى كه محضرش مشحونست از خاص و عام شعرا جمع شده قصيده‌سرائى نموده تشويق ميگردند اشخاص مفصل ذيل از شعراى معروف اينوقت اصفهانند : ميرزا يحيى مدرس - ميرزا آقا جان پرتو - ميرزا ابراهيم ساغر - ميرزاى مسكين - ميرزا عبد الرحيم افسر - عمان سامانى - دهقان سامانى - ميرزا محمد مانى - ميرزاى عنقا - ملا كاظم چاووش و غيره بود و ديگر از آثار ذوقى و افكار تازه كه در اصفهان بروز كرده در دائره منجمد افكار عمومى حرارتى افزوده است نطقهاى ناطقين دانشمندى است كه از ايالات ديگر باصفهان ميآيند و از ممتازين آنهاست شيخ محمد منشادى يزدى . شيخ محمد منشادى يزدى مردى فاضل باجرأت و صاحب افكار تازه است مدتى در طهران مقيم بوده نطق عمومى مينموده ظاهرپرستان بر او ايراد گرفته بكفر و