در آغاز شايد خود وجود دست‌نوشته مايه تعجب باشد . مصنف خاطرات ، حاج محمد تقى بازرگانى متوسط بوده است ، يك مرد خانواده ، يك مسلمان شيعه مومن ، و معمولا هم بسيار مشغول . افزون بر اين او بايد از پس يك انقلاب برمىآمده است ، يا در واقع از پس چندين انقلاب : يكى در موطن خودش تبريز و باقى در جاهاى ديگر مانند قفقاز كه به آن‌ها سفر مىكرد يا با آن‌ها تجارت داشت ؛ و اگر هم نتوان گفت كه در همه اين موارد درگير انقلاب بود دست‌كم با يك بلوا ، يا حصر ، يا اشغال سروكار پيدا مىكرد . در مواقع ديگر او مجبور بود با راهزنان ، قحطى ، يا امراض واگيردار دست‌وپنجه نرم كند . اين‌ها عواملى در اطراف او بودند كه او بايست پيش از هر چيز تجارت و سفرهاى بازرگانىاش را و پس از آن زندگى خانوادگىاش را با آن‌ها تنظيم مىكرد . در نظر نخست با لحاظ شخصيت مصنف همين كار نوشتن يك شهادت‌نامه مىتواند پرسش برانگيز باشد - يعنى همين‌كه بازرگان مؤمنى چون حاج محمد تقى وقت بگذارد و منظما قلم بر كاغذ آورد و خاطرات بنويسد . چنين پرسش‌هايى اگرچه پيش‌پا افتاده به نظر مىآيند ، اما به صرف اتكا بر

--> « شرح تحرير رونوشت اين تاريخچه » به قلم حاج محمد باقر جورابچى ، و نامه دكتر على چهرودى هردو به پيوست مجلد حاضر . متن كامل دست‌نوشته شامل 158 صفحه است كه هردو صفحه آن با يك شماره مشخص گرديده و در مجموع 79 برگ شماره‌گذارى شده را تشكيل مىدهد . در ابتداى كتابچه نيز يك صفحه جداگانه و شماره‌گذارى نشده به « تقريظ » اختصاص يافته است . قطع صفحات 7 / 12 * 3 / 20 سانتىمتر مىباشد كه در ابعاد 4 / 11 * 8 / 17 سانتىمتر براى نوشتن متن كادربندى گرديده است . در اينجا از آقاى مسعود عرفانيان براى دقت در بازنويسى نيمه تازه‌يافته متن و آقاى جاويد جودمردى براى طرح و تهيه شجره‌نامه خاندان جورابچى كه به پيوست مجلد حاضر آمده است سپاسگزارى مىگردد . اين شجره‌نامه برگرفته از شجره‌نامه مفصل‌ترى است كه به همت و پشتكار آقاى مهدى مقدم تهيه و تدوين گرديده كه شامل نسل‌هاى جوانتر خانواده نيز مىباشد . همچنين از لطف خانم‌ها فردين سيمناد ، بهجت رشاد ( پرتوى ) و شادروان عاليه جورابچى كه در ارائه و شناسايى عكس‌هاى اين مجلد كه براى بار نخست به چاپ مىرسد همكارى داشته‌اند و نيز از آقاى حسين رشاد و خانم‌ها عادله جورابچى ( نعمت‌زاده ) و نويده جورابچى ( مقدم ) و دوستان گرامى آقاى كاوه بيات و آقاى فرهاد ديبا كه تا حد امكان در شناسايى عكس‌هاى يارى نمودند سپاسگزارى مىشود . همچنين از خانم سعاد پيرا ، خانم اعظم غفورى ، آقاى محسن ابراهيم و همكاران در نشر تاريخ ايران بدين‌وسيله سپاسگزارى مىگردد .