بوداق منشى قزوينى

42

جواهر الأخبار ( فارسى )

مجمع البحرين عبد الرزاق سمرقندى ، و بخصوص تاريخ ديار بكريه ابو بكر طهرانى استفاده كرده ، و در شيوهء تحرير تأثير پذيرفته است . از ديگر آثار مىتوان ، لبّ التواريخ مير يحيى بن عبد اللطيف قزوينى ، و تاريخ جهان آراى قاضى احمد غفارى را نام برد كه اختصارا خصوصيات هر كدام ذكر مىشود . 1 . مطلع السعدين و مجمع البحرين ، تأليف مولانا كمال الدين عبد الرزاق سمرقندى از مورخان سدهء نهم ه . ق . است . اين كتاب شامل وقايع تاريخى ايران از زمان حكومت سلطان ابو سعيد ايلخانى تا زمان سلطنت ابو سعيد تيمورى است ( ميانهء سالهاى 704 - 873 ه . ق . ) ، و به همين جهت مؤلف آن را « مطلع السعدين » نام نهاده است . با اين حال ، نويسنده وقايع و حوادث سالهاى 874 و 875 ه . ق . ، يعنى فاصلهء كشته شدن سلطان ابو سعيد تيمورى و جلوس سلطان حسين بايقرا را بر كتاب خود افزوده است . جلد دوم اين كتاب يعنى وقايع سالهاى 817 - 875 ه . ق . در سه جزء همراه با حواشى و لغت‌نامه توسط محمد شفيع ، استاد دانشگاه پنجاب در لاهور به چاپ رسيده است ( 1365 ه . ق . / 1946 م . ) . « 1 » 2 . تاريخ ديار بكريه ، اثر ابو بكر طهرانى اصفهانى از مورخان قرن نهم هجرى است . مؤلف در زمان سلاطين قراقويونلو و آق قويونلو منشى ديوانى بوده و اين كتاب را به نام اوزن حسن آق قويونلو نگاشته است . اساس كتاب مبنى بر مشاهدات عينى مؤلف است . اين اثر نه تنها از نظر تاريخ دورهء آق قويونلو ، بلكه به لحاظ توصيفى كه از اتفاقات زمان بعضى اميران قراقويونلو ، چون اسكندر ، جهانشاه و حسنعلى دارد ، حايز اهميت است . از كتاب ديار بكريه مورخان بسيارى استفاده كرده‌اند . از جمله ، قاضى احمد غفارى

--> ( 1 ) . همچنين جلد اول كتاب مطلع السعدين كه از آغاز كتاب تا حوادث سال 772 ه . ق . را شامل است به اهتمام دكتر عبد الحسين نوايى در سال 1353 ش ، توسط انتشارات طهورى به چاپ رسيده است ، و همان مجلد در سال 1372 ش . به وسيلهء مؤسسهء مطالعات و تحقيقات فرهنگى تجديد چاپ شد ، و بقيهء مجلدات آن نيز در سه جلد زير چاپ است .